Radio SzczecinRadio Szczecin » Polska i świat

Fot. pl.wikipedia.org/wiki/Józef Grzegorzek, Pierwsze powstanie śląskie w zarysie, Katowice 1935.
Fot. pl.wikipedia.org/wiki/Józef Grzegorzek, Pierwsze powstanie śląskie w zarysie, Katowice 1935.
102 lata temu, w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 roku, wybuchło II powstanie śląskie. Jego celem było przywrócenie Górnego Śląska Polsce. Trwało do 25 sierpnia. Było drugim z trzech zbrojnych wystąpień ludności tego regionu przeciwko Niemcom w latach 1919-1921.
II powstanie miało związek między innymi z działaniem policji bezpieczeństwa Sicherheitspolizei - Sipo, która zamiast strzec porządku, wspierała niemieckie bojówki i wprowadzała terror. W Katowicach niszczono sklepy, mieszkania i redakcje polskich gazet. 17 sierpnia 1920 roku doszło do brutalnego zabójstwa lekarza i działacza społecznego Andrzeja Mielęckiego.

Początkowo przeciwny powstaniu, komisarz plebiscytowy, a zarazem polski przywódca narodowy Górnego Śląska - Wojciech Korfanty wydał odezwę do ludności polskiej z wezwaniem do samoobrony i strajku powszechnego.

24 sierpnia 1920 roku Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa ogłosiła rozwiązanie niemieckiej policji i powołała Policję Plebiscytową, zwaną też "Policją Górnego Śląska", o polsko-niemieckim składzie. Uzyskano też zapewnienie ukarania przywódców antypolskich napadów i usunięcie z obszaru objętego plebiscytem osób, które przybyły tam po 1 sierpnia 1919 roku.

Ostatnie - III powstanie śląskie - w 1921 roku przyniosło nowy podział Śląska. 12 października 1921 roku Liga Narodów zdecydowała, że Polska otrzyma 29 procent obszaru plebiscytowego. Mieszkało na nim 46 procent ludności Śląska.

Na tym terenie znalazły się między innymi Katowice, Królewska Huta, czyli dzisiejszy Chorzów, a także Rybnik, Tarnowskie Góry i Pszczyna. Przyznano nam teren lepiej uprzemysłowiony, na którym znajdowała się większość kopalń i hut, a to miało ogromne znaczenie dla rozwoju II Rzeczypospolitej.

20 czerwca 1922 roku na Śląsk wkroczyły oddziały Wojska Polskiego na czele z generałem Stanisławem Szeptyckim. Na moście w Szopienicach (obecnie część Katowic) witały ich rzesze ludzi, wśród nich wojewoda śląski Józef Rymer oraz Wojciech Korfanty, działacz narodowy i przywódca III powstania śląskiego.

W tym roku w 100. rocznicę wkroczenia na Śląsk Wojska Polskiego, 20 czerwca po raz pierwszy obchodziliśmy Narodowy Dzień Powstań Śląskich, ustanowiony przez Sejm specjalną ustawą z 12 maja, z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy.

W ustawie napisano, że to święto "ku czci bohaterów - uczestników trzech Powstań Śląskich, którzy w latach 1919-1921 wywalczyli przyłączenie części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej".

Najnowsze Szczecin Region Polska i świat Sport Kultura Biznes

12345
12345

radioszczecin.tv

Najnowsze podcasty