FONOSFERA
Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże i słuchowiska
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2024-05-08, godz. 06:00 „Zaproszeni do Kręgu” – reportaż Małgorzaty Furgi Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Szczecińskiej „Krąg” powstał w 1969 roku i przez 50 lat działał w Zespole Szkół nr 8 w Szczecinie (dawniej Zespół… » więcej 2024-05-07, godz. 00:17 „Wolontariacka wyprawa - Boliwia” - reportaż Małgorzaty Furgi Alicja Grygiel i Michał Woźny są studentami Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Poznańskim i zawsze marzyli o dalekich podróżach. Pojawiła się okazja… » więcej 2024-05-06, godz. 06:00 "Szóstka" powieść Przemysława Kowalewskiego w Radiu Szczecin Jak potoczą się losy taksówkarzy, którzy ratowali rannych w katastrofie tramwajowej w Szczecinie? O tym m.in w najbliższym tygodniu w audiobooku, którego… » więcej 2024-05-02, godz. 23:00 "Beksa" - najnowsza powieść Marcina Grzelaka "Beksa to opowieść o ludziach i o tym, jak los potrafi spleść ich historie. Zaskakująca, smakowita i napisana pięknym językiem. Precyzyjna jak mechanizm… » więcej 2024-05-02, godz. 06:00 „Junak Konieczek” - reportaż Pauliny Zaremby Moc, precyzja, niezwykłe osiągi... Przez lata ze Szczecińskiej Fabryki Motocykli wyjeżdżały kultowe maszyny rozsławiające region i kraj. Na szosach królował… » więcej 2024-05-01, godz. 06:00 "Kraina poplątanych dróg" – reportaż Małgorzaty Furgi Chcemy państwa zaprosić do tajemniczego świata, a mianowicie do Krainy poplątanych dróg. Bywają w niej często Teresa T. Maja i Jaro Reski. Tworzą stronę… » więcej 2024-04-30, godz. 10:48 "Zabawa dla dużych chłopców" - reportaż Anny Kolmer W województwie zachodniopomorskim jest 650 zamków ,dworów i pałaców ( w tym 288 obiektów wpisanych do rejestru zabytków) i prawie 1000 założeń parkowych… » więcej 2024-04-27, godz. 18:00 "Szóstka" - audiobook w Radiu Szczecin Dlaczego w grudniu 1967 roku doszło w Szczecinie do tragedii i w wypadku tramwajowym zginęło wielu mieszkańców miasta? Prawdziwa historia stała się kanwą… » więcej 2024-04-25, godz. 06:15 „Widok z kamienicy w lesie” - reportaż Małgorzaty Frymus Zaczęło się od fascynacji starym Szczecinem i zdjęć na Instagramie, później była książka, jeszcze później miejsce spotkań. Początek to album poświęcony… » więcej 2024-04-24, godz. 06:00 "Moje usta to moje ręce" - reportaż Anny Kolmer Artyści malujący ustami czy nogami to ludzie bardzo doświadczeni przez życie. Przyjmując niekonwencjonalne metody w tworzeniu obrazów, znaleźli sposób… » więcej
34567