Machina Czasu
Radio Szczecin » Audycja Agaty Rokickiej - w niedzielę, po 20.

17.02.2019 - "Bardzo dobry kawał życia"

Teresa Hulboj. Fot. Andrzej Łazowski
Teresa Hulboj. Fot. Andrzej Łazowski
W nocy z 5 na 6 lutego zmarła Teresa Hulboj, pedagog i logopeda, w czasach PRL działaczka opozycji demokratycznej. Była jedną ze współzałożycielek Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Szczecinie.
"Wcześniej nigdy się w nic nie angażowałam. To znaczy nie byłam w żadnych organizacjach, nie występowałam publicznie, nie byłam osobą jakąś bardzo aktywną - do tej pory. Natomiast wtedy miałam takie poczucie, że trzeba coś zrobić i po raz pierwszy w życiu wiedziałam, że nie można czekać, aż ktoś to zrobi, tylko trzeba to zrobić samemu." - powiedziała Radiu Szczecin w 2010 roku.
Ta archiwalna rozmowa jest punktem wyjścia do podróży "Machiną czasu", w którą wybierzemy się z Pawłem Bartnikem, działaczem pierwszego NZS, a obecnie radnym w szczecińskiej Radzie Miasta oraz dr. Michałem Siedziako z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Szczecinie.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

10.02.2019 - Przeciw przemijaniu

Repordukcja z albumu "Nyczka. Miasto kobiet"
Repordukcja z albumu "Nyczka. Miasto kobiet"
"Za swego mistrza obrał Picassa. Bogactwo interpretacji grafiki wielkiego twórcy stało się dla Nyczki przedmiotem dociekliwych analiz i studiów, przyswajania zabiegów warsztatowych, sposobu rozczłonkowywania i zespalania formy i jak się okazało, także akceptowania postkubistycznych idei. Z wielorakich poczynań Picassa w grafice Nyczka skupiał uwagę tylko na niektórych, tych przydatnych do wypracowania i formułowania własnego stylu" - tak o szczecińskim artyście, Marianie Nyczce pisała Jadwiga Najdowa, historyczka sztuki, wieloletnia kierowniczka Galerii Sztuki Współczesnej w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Nyczka uprawiał malarstwo i grafikę, ze szczególnym upodobaniem do tej drugiej dziedziny. Był cenionym autorem ekslibrisów.

Niedawno ukazał się album prezentujący jego twórczość - "Nyczka. Miasto kobiet". Pomysłodawcą takiego uhonorowania artysty jest Andrzej Łazowski, fotografik, prezes Stowarzyszenia Czas Przestrzeń Tożsamość, natomiast autorką opracowania - Maria Łopuch, historyk sztuki.
Premiera książki, prezentacja filmu "Fenomen Mariana Nyczki" autorstwa Dominika Sienkiewicza i Andrzeja Łazowskiego oraz otwarcie wystawy prac Nyczki oraz jego żony, Grażyny Harmacińskiej-Nyczki, a także dyskusja "Jaka jest w nas pamięć?" - odbędą się we wtorek, 12 lutego o godzinie 17 w Sali pod Piramidą Książnicy Pomorskiej.

Teraz jednak wyruszamy "Machiną czasu" na spotkanie z artystą. Przewodnikiem po jego świecie będzie Maria Łopuch - historyk sztuki, autorka albumu "Nyczka. Miasto kobiet". W audycji wykorzystano fragmenty audycji z archiwum Radia Szczecin: Jerzego Jurczyka i Grzegorza Fedorowskiego.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

3.02.2019 - Umieć wysłuchać tych, których nikt nie słucha

Okładka książki Małgorzaty Rejmer "Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii". Fot. materiały prasowe
Okładka książki Małgorzaty Rejmer "Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii". Fot. materiały prasowe
Reżyserka, Agnieszka Glińska napisała: "Małgorzata Rejmer oddaje głos ofiarom. Ta książka boli i uświadamia, jak ważne jest umieć wysłuchać tych, których nikt nie słucha."
I chociaż jeden z jej bohaterów - artysta, Gentian Shkurti powiedział: "Nie da się opowiedzieć o kraju, który był więzieniem. Możesz przytaczać fakty i przedstawiać historie, ale nie dotkniesz naszego cierpienia. (...) Taka właśnie jest Albania: zawsze znajdziesz straszniejszą historię.", to Małgorzacie Rejmer udało się uchwycić istotę albańskiego piekła.
Gościem "Machiny czasu" będzie autorka książki "Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii", za którą niedawno otrzymała Paszport Polityki. Wcześniej, bo w 2009 roku wydała powieść "Toksymia", a w 2013 - tom reportaży "Bukareszt. Kurz i krew".
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

27.01.2019 - Cud nad Odrą

Styczniowy strajk w 1971 roku. Spotkanie stoczniowców z władzami PRL. Na zdjęciu Edward Gierek - I Sekretarz KC PZPR i Edmund Bałuka - lider strajku. Fot. Maciej Jasiecki
Styczniowy strajk w 1971 roku. Spotkanie stoczniowców z władzami PRL. Na zdjęciu Edward Gierek - I Sekretarz KC PZPR i Edmund Bałuka - lider strajku. Fot. Maciej Jasiecki
Jest styczeń 1971. W Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie młody mężczyzna przemawia do wzburzonych robotników, którzy chcą wyjść z zakładu na ulice miasta. Udaje mu się ich zatrzymać. Dzięki temu nie padają strzały, nie ma zabitych i rannych, tak jak w Grudniu 70. A potem zdarza się cud, choć mówienie o cudzie w realiach państwa socjalistycznego brzmi nieco nieadekwatnie. Do strajkujących stoczniowców przybywa nowo wybrany I Sekretarz KC PZPR, Edward Gierek...
O tamtych wydarzeniach opowiada Lucjan Adamczuk, który od 1961 roku pracował w Warskim jako spawacz, a po zdobyciu dyplomu - jako socjolog zakładowy. Podczas "Rewolty Szczecińskiej" (Grudzień 70, Styczeń 71) pełnił funkcję głównego doradcy komitetu strajkowego. To on napisał słynny list do I sekretarza PZPR Edwarda Gierka.
W „Machinie...” wykorzystano fragmenty audycji Haliny Lizińczyk i Włodzimierza Kaczmarka oraz nagrań z archiwum Radia Szczecin.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

20.01.2019 - Z mroków średniowiecza

Fot. pixabay.com
Fot. pixabay.com
Gall Anonim pisał: "Bolesław bez oporu wkroczył do wielkiego i bogatego miasta i dobywszy z pochwy miecza uderzył nim w Złotą Bramę". Tę informację powtórzył na przełomie XII i XIII wieku Wincenty Kadłubek: "Miał on również otrzymać od anioła miecz, którym z pomocą Boga zwyciężał wszystkich swoich przeciwników. Ten miecz aż do dziś przechowuje się w skarbcu kościoła krakowskiego. Królowie polscy wyruszając na wojny, mieli zwyczaj nosić go i zawsze z nim triumfowali nad wrogami. (...) nazywa się Szczerbiec dlatego, że na wezwanie anioła przybywszy na Ruś, pierwszy uderzył nim w Złotą Bramę, która zamykała gród kijowski na Rusi. Od tego uderzenia miecz poniósł niewielką stratę, która w języku polskim zwie się szczerba, i stąd nazwa Szczerbiec".
W kronikach opisujących te wydarzenia fakty mieszają się z legendami, rzeczywistość z mitem. I choć wyprawę Bolesława Chrobrego na Kijów opisują też inni kronikarze, z mroków średniowiecza ciężko wydobyć prawdę o tamtych wydarzeniach. Tego zadania podjęli się: prof. Aleksander Paroń z Ośrodka Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza Polskiej Akademii Nauk, dr Maciej Maciejowski ze szczecińskiego oddziału IPN, pasjonujący się wiekami średnimi oraz dr Paweł Migdalski z Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

13.01.2019 - Zimowa szkatułka

Zimowa szkatułka. Fot. pixabay.com
Zimowa szkatułka. Fot. pixabay.com
Radiowe archiwum pełne jest prawdziwych perełek. A ja uwielbiam w nim buszować, wyciągać i prezentować audycje, które pokazują puls czasu, w jakim zostały nagrane. Rzecz jasna ten puls jest zdecydowanie wolniejszy niż obecnie. Z tęsknoty za czasem, gdy... czas płynął wolniej oraz za białym puchem i mrozem szczypiącym w nosy i uszy powstała ta audycja.
Dlaczego szatniarz w Café Uśmiech robił nici? I jak wygląda uśmiech funkcjonariusza? Dlaczego dziennikarz złożył donos na pracownika portu, który...sobie chodził to tu, to tam? Jak wyglądał urzędowy optymizm pracowników wielkiej budowy czyli kombinatu w Policach? Gdzie będą łabędzie, kiedy ich nie będzie? Czy twist jest wyrazem zepsucia? - odpowiedź na te pozornie niezwiązane ze sobą pytania w "Machinie czasu", w której wykorzystałam fragmenty audycji z lat 60., 70. i 80. z archiwum Radia Szczecin.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

6.01.2019 - Marek Edelman. Życie. Po śmierci.

Marek Edelman. Fot. wykonana w kwietniu 2005 roku w Warszawie przez Mariusza Kubika (wikimedia.org)
Marek Edelman. Fot. wykonana w kwietniu 2005 roku w Warszawie przez Mariusza Kubika (wikimedia.org)
Hanna Krall mawiała, że kiedy chciała wiedzieć coś o świecie, szła do Kapuścińskiego, ale gdy nie wiedziała, jak się zachować, zawsze szła do Edelmana.
Marek Edelman był współorganizatorem Żydowskiej Organizacji Bojowej w warszawskim getcie w czasie II wojny światowej. Po śmierci Mordechaja Anielewicza został dowódcą powstania, a półtora roku później walczył w Powstaniu Warszawskim. W 1946 znalazł się w Łodzi, w której mieszkał aż do śmierci w 2009 roku. Działalność opozycyjną "miał we krwi" - w połowie lat 70., podjął współpracę z Komitetem Obrony Robotników. Działał też w Solidarności, w stanie wojennym był internowany.
Był kardiologiem, pracował w szpitalu im. Pirogowa w Łodzi. W tej dziedzinie także ujawnił się jego niepokorny duch. Wspomniana już Hanna Krall w swojej książce "Zdążyć przed Panem Bogiem" cytuje Edelmana: "Pan Bóg już chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień, wykorzystując Jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć trochę dłużej, niż On by sobie życzył." W tym roku przypada 100. rocznica jego urodzin i 10. śmierci.
O Marku Edelmanie rozmawiać będę z Witoldem Beresiem, dziennikarzem, producentem i scenarzystą filmowym, który wspólnie z z Krzysztofem Burnetką napisał kilka książek m.in. "Marek Edelman. Życie. Po prostu" oraz "Marek Edelman: Bóg śpi", "Marek Edelman. Życie. Do końca".
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

30.12.2018 - Jan Henryk Rosen

Fresk Jana Henryka Rosena w Katedrze Ormiańskiej we Lwowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Fresk Jana Henryka Rosena w Katedrze Ormiańskiej we Lwowie. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Wszystko zaczęło się od otwarcia drzwi świątyni. Mroczne wnętrze zapraszało do środka, obiecując obcowanie z tajemnicą. Usiadłam w ławce i spojrzałam w lewo, na jeden z fresków zdobiących ścianę. Nie pamiętam momentu, bym była tak poruszona...
"Przed jego obrazami przychodzą na myśl owe rzeźby ze szczytów podobłocznych katedr gotyckich wykonane precyzyjnie, drobiazgowo jedynie dlatego, że były Bogu ofiarowane" - napisał o nich historyk sztuki, dr Mieczysław Skrudlik.
Kończy się rok 2018, w którym obchodziliśmy 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Przypomniano wiele postaci ważnych dla tamtych czasów. Jestem jednak przekonana, że tej - nie.
Postanowiłam to nadrobić. Ów człowiek nazywa się Jan Henryk Rosen. A tę postać przybliży nam Jurij Smirnow – dziennikarz ukazującego się na Ukrainie polskiego dwutygodnika „Kurier Galicyjski” oraz przewodnik po Lwowie.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

26.12.2018 - Lwowska kolęda

Świąteczny Lwów. Fot. Barbara Patlewicz
Świąteczny Lwów. Fot. Barbara Patlewicz
"Nie brać ciężkiego do rąk, a durnego do głowy" - radzi Amalia Hunkiewicz, lwowianka z dziada pradziada. Ta myśl - choć związana z przedświątecznym szaleństwem porządków - zdaje się być przydatna przez cały rok. Opowieść o przygotowaniach do Bożego Narodzenia i świątecznych tradycjach we Lwowie - w specjalnym wydaniu "Machiny czasu", pachnącym choinką i kutią.
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej

23.12.2018 - Non omnis moriar

Na wystawie "Zuzanna Ginczanka. Tylko szczęście jest prawdziwym życiem" w Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo–Wschodniej we Lwowie. Fot. Barbara Patlewicz
Na wystawie "Zuzanna Ginczanka. Tylko szczęście jest prawdziwym życiem" w Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo–Wschodniej we Lwowie. Fot. Barbara Patlewicz
Jej niezwykłymi wierszami i oszałamiającą urodą zachwycała się międzywojenna Warszawa. Uwielbiał ją Julian Tuwim. Była jedną z najbliższych przyjaciółek Witolda Gombrowicza. Nie potrzebowała jednak męskiej rekomendacji i wsparcia, by zaistnieć w świecie literatury. Była bowiem kobietą wyzwoloną - łamała zasady i stereotypy.
Zuzanna Ginczanka była znakomitą poetką, której talent nie zdążył się jednak w pełni rozwinąć. Zginęła pod koniec drugiej wojny światowej.
Napisany w 1942 roku "Non omnis moriar", wiersz-rana niezagojona, stał się testamentem poetki. Czym jest i czym mogłaby być dla nas jej twórczość? - o tym w "Machinie czasu", której gościem będzie Agata Araszkiewicz - badaczka twórczości poetki i autorka jej monografii "Wypowiadam wam swoje życie".
Posłuchaj audycji Agaty Rokickiej
1234567

FOTOGALERIA

17.02.2019 - "Bardzo dobry kawał życia"
17.02.2019 - "Bardzo dobry kawał życia"
17.02.2019 - "Bardzo dobry kawał życia"
17.02.2019 - "Bardzo dobry kawał życia"
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
10.02.2019 - Przeciw przemijaniu
© Polskie Radio Szczecin SA. Wszystkie prawa zastrzeżone.Regulamin korzystania z portaluPolityka prywatnościBiuletyn Informacji Publicznej

Szanowny Użytkowniku.

Poniżej zebraliśmy informacje dotyczące zasad przetwarzania Twoich danych osobowych wynikających z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (zwanym dalej RODO). Prosimy o ich przeczytanie – nie powinno to zająć zbyt wiele czasu. Z niniejszego opracowania dowiesz się jakie obowiązki ma Administrator, jakie przysługują Ci prawa oraz w jaki sposób z tych praw korzystać. W razie jakichkolwiek wątpliwości skontaktuj się z nami.

Przechodząc do serwisu lub klikając w prawym górnym rogu tej informacji, zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych oraz na wskazane poniżej działania.

Wykorzystujemy pliki cookies oraz inne technologie

W naszych serwisach wykorzystujemy pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) i inne pokrewne technologie, mające na celu:

Zakres wykorzystywania plików cookies możesz zdefiniować w ustawieniach wykorzystywanej przez Ciebie przeglądarki. Bez wprowadzenia zmian ustawień, informacje w plikach cookies mogą być zapisywane w pamięci Twojego urządzenia. Więcej szczegółów znajdziesz w Polityce prywatności .

Co to są dane osobowe?

Dane osobowe to informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Mogą to być m.in. imię i nazwisko, adres e-mail czy numer telefonu. W zakresie korzystania z takich jak nasz serwisów internetowych wyróżnia się również dane osobowe takie jak jak adres IP użytkownika, informacja o dotychczasowej aktywności użytkownika, informacja zbierana za pośrednictwem tzw. plików cookies, a także podobnych technologii. Jeśli dany plik cookie nie zawiera danych osobowych, ale możliwe jest zestawienie informacji z tego pliku z inną informacją pozyskaną od Ciebie, tzn. jeśli jest możliwość zidentyfikowania Twojej osoby – takie pliki cookies są również objęte ochroną wynikającą z przepisów dotyczących bezpieczeństwa danych osobowych.

Pliki cookies, potocznie zwane "ciasteczkami” są plikami, w których podczas przeglądania strony internetowej, zapisują się pewne informacje trafiające ostatecznie do urządzenia końcowego (np. komputera lub smartfona). Pliki cookies mają wiele funkcji – od umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie naszego serwisu internetowego, po pozwalające na zachowywanie preferencji użytkownika, jak również personalizowanie stron internetowych w zakresie wyświetlanych treści oraz dostarczanych reklam.

Co powinieneś wiedzieć w zakresie bezpieczeństwa Twoich danych osobowych w związku z RODO

  1. Administratorem Twoich danych osobowych jest Polskie Radio Szczecin S.A. z siedzibą przy al. Wojska Polskiego 73, 70-481 Szczecin (zwane dalej „Rozgłośnią”).
  2. Na mocy art. 37 ust. 1 lit. a) RODO został powołany Inspektor Ochrony Danych (IOD), który nadzoruje sferę przetwarzania danych osobowych w Rozgłośni. Z IOD możesz skontaktować się pisząc na adres podany powyżej lub na adres mail iod@radioszczecin.pl . Inspektor chętnie pomoże we wszystkich kwestiach związanych z ochroną danych osobowych, w szczególności udzieli odpowiedzi na pytania dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych.
  3. Twoje dane osobowe przetwarzane będą w celu :
  4. Rozgłośnia przetwarza Twoje dane osobowe w ściśle określonym, minimalnym zakresie niezbędnym do osiągnięcia celach, o których mowa powyżej.
  5. Twoje dane osobowe mogą zostać udostępnione innym podmiotom. Podstawą ww. działania mogą być przepisy prawa (np. ZUS, administracja skarbowa, wymiar sprawiedliwości) lub właściwie skonstruowane, zapewniające bezpieczeństwo danym osobowym, umowy powierzenia danych do przetwarzania podmiotom trzecim, z którymi współpracuje Rozgłośnia (np. z podmioty sektora teleinformatycznego i telekomunikacyjnego, usług analitycznych i marketingowych).
  6. Twoje dane osobowe mogą być przekazywane do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej wyłącznie za Twoją jednoznaczną zgodą uzyskaną po uprzednim przestawieniu zasad i potencjalnych skutków takiego przekazania oraz spełnieniu szeregu wymogów określonych zapisami RODO.
  7. W przypadku wskazanym w pkt 5 i 6 Twoje dane będą zabezpieczone w sposób zapewniający im poufność z wykorzystaniem właściwych rozwiązań technicznych i technologicznych zgodnych z dobrymi praktykami stosowanymi w procesie bezpiecznego przetwarzania danych osobowych.
  8. Twoje dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu dla jakiego zostały zebrane, zgodnie z terminami archiwizacji określonymi przez ustawy szczególne oraz ustawę z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2018 r., poz. 217), a w przypadku gdy były przetwarzane na podstawie wyrażonej przez Ciebie zgody – do momentu jej wycofania.
  9. W związku z przetwarzaniem Twoich danych osobowych przysługuje Ci prawo do:
  10. Z powyższych uprawnień można skorzystać bezpośrednio w siedzibie Polskiego Radia Szczecin S.A., kierując korespondencję na adres siedziby Administratora lub na adres poczty elektronicznej Inspektora Ochrony Danych.
  11. Jeżeli uznasz, iż przetwarzanie dotyczących Twoich danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO) przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego na adres: Urząd Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
  12. Podanie danych osobowych jest dobrowolne ale w zależności od sytuacji może być wymogiem ustawowym lub umownym. W szczególnych przypadkach niepodanie danych może warunkować realizację działań których jesteś Podmiotem (w tym zawarcie umowy).
  13. Twoje dane będą mogą podlegać zautomatyzowanemu przetwarzaniu polegającemu na profilowaniu. Personalizujemy treści i reklamy a także poddajemy analizie aktywność na stronie i w Internecie. Jednym ze sposobów przetwarzania przez nas danych osobowych jest tzw. profilowanie, które polega na tym, że możemy w oparciu o Twoje dane tworzyć dla Ciebie profile preferencji i następnie dostosowywać treści wyświetlanych reklam tak, aby odpowiadały Twoim potrzebom i zainteresowaniom. Jednocześnie informujemy, że nie dokonujemy zautomatyzowanego podejmowania decyzji, w tym w oparciu o profilowanie.