Kochani Podróżnicy w czasie!
Dostaję sporo wiadomości i maili, że jesteście zawiedzeni ograniczeniem możliwości słuchania audycji "Machina czasu" na stronie Radia Szczecin.

Od kilku miesięcy można tu znaleźć jedynie ostatnie odcinki. Jest to spowodowane wypowiedzeniem przez ZAIKS umowy z Radiem Szczecin (i innymi rozgłośniami publicznymi). Chodzi o opłaty za muzykę wykorzystaną w audycjach publikowanych w internecie. Nowe warunki są dla władz radia trudne do przyjęcia. Negocjacje utknęły w martwym punkcie. Wiem, że to ogranicza Wam możliwości buszowania po "Machinach..." i podróży w czasie. Mam nadzieję, że to tylko kwestia czasu. Przepraszam. I do usłyszenia!
Agata Rokicka

W czasach, w których żyjemy, istnieje coś w rodzaju umowy społecznej, by nie myśleć o śmierci. Trudno się do niej przygotować, ale niemądrze udawać, że nie istnieje, a nawet jeśli istnieje, to nas nie dotyczy.

26 kwietnia 1986 roku, o godzinie 1:23, potężna eksplozja rozerwała reaktor numer cztery w czarnobylskiej elektrowni jądrowej. Usytuowana była w pobliżu miasta Prypeć na Ukrainie (wówczas ZSRR), 18 km na północny zachód od miejscowości Czarnobyl, 16 km od granicy ukraińsko-białoruskiej i około 110 km od Kijowa. Test bezpieczeństwa doprowadził do najpoważniejszej katastrofy w historii, uwalniając do atmosfery 400 razy więcej promieniowania niż bomba zrzucona na Hiroszimę.

Prypeć – miasto widmo – niemal 40 lat po awarii wciąż fascynuje, a czarnobylska strefa wykluczenia przyciąga miłośników mocnych wrażeń. Wojna zatrzymała co prawda ruch turystyczny, ale zainteresowanie tym zatrzymanym w czasie miejscem nie słabnie. Niemy świadek ludzkich tragedii nieustannie inspiruje filmowców, pisarzy i innych artystów.

Jak obecnie wygląda to miejsce? Jaki wpływ katastrofa czarnobylska miała i ma na losy świata? Czy mechanizmy, które wówczas zadziałały, funkcjonują w obecnych czasach? Gośćmi "Machiny czasu" są: dr Barbara Patlewicz - specjalistka w dziedzinie stosunków międzynarodowych, wschodoznawczyni z Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Borys Tynka - podróżnik, przewodnik po czarnobylskiej strefie wykluczenia, autor książki „Sekrety Czarnobyla”.

Koła zębate „Machiny czasu” ruszyły po raz pierwszy 2 października 2006 roku. Początkowo audycja emitowana była w poniedziałki o 19.30. i trwała pół godziny. Od października 2007 roku pojawiała się już w każdą niedzielę, początkowo między 11 a 12, a potem po godzinie 20. To już 828 audycja z tego cyklu. Za nami więc dziesiątki tysięcy minut spędzonych w podróży do przeszłości.

Pierwszą wyprawę "Machiną czasu" słuchacze Radia Szczecin odbyli wspólnie z Pawłem Osuchowskim – muzykiem i dyrygentem, a bohaterem premierowego odcinka był Albert Schweitzer - teolog luterański, filozof, muzyk, organista, muzykolog oraz lekarz. To jedna z najbardziej niezwykłych postaci XX wieku, łącząca działalność naukową, artystyczną i humanitarną. W 1952 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za założenie i prowadzenie szpitala w Lambaréné w Gabonie.

20 lat później razem z Pawłem Osuchowskim raz jeszcze wyruszamy na spotkanie z Albertem Schweitzerem. Czy będzie to inna podróż? Heraklit twierdził: "nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki". Zobaczymy. Agata Rokicka, zapraszam.

"Pewna znana aktorka chciałaby cię poznać" - usłyszał architekt i olimpijczyk Wojciech Zabłocki od pisarza Leopolda Tyrmanda. Pomyślał o Mieczysławie Ćwiklińskiej, jedynej aktorce, którą kojarzył. Tymczasem pisarz przedstawił go Alinie Janowskiej. Tak zaczęła się historia pięknej miłości, która trwała kilkadziesiąt lat.

Zapraszam na drugą, a zarazem ostatnią część opowieści o tym niezwykłym związku. Gościem "Machiny czasu" jest Hanna Faryna-Paszkiewicz, autorka książki "Alina Janowska i Wojciech Zabłocki. Biografia dwóch żywiołów".

Alina Janowska, aktorka i Wojciech Zabłocki, sportowiec. Każde z nich było wyjątkową osobistością, ale nie mniej wyjątkowy był ich związek.

Naszym gościem jest dziś dr Hanna Faryna-Paszkiewicz – historyczka sztuki, związana zawodowo z PAN i Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Autorka bestsellerowych biografii, m.in. "Kobusz. Jan Kobuszewski z drugiej strony sceny" oraz "Czechowicz. Hrabia, miś czy drań". Dwa tygodnie temu ukazała się jej nowa książka "Alina Janowska i Wojciech Zabłocki. Biografia dwóch żywiołów". Agata Rokicka, zapraszam.

Kontynuujemy opowieść o reżyserze, twórcy takich filmów jak "Kanał", "Popiół i diament", "Ziemia obiecana", "Człowiek z marmuru" czy "Katyń" - Andrzeju Wajdzie. W poprzednim odcinku przerwaliśmy ją w momencie wejścia na ekrany "Ziemi obiecanej", jednego z najbardziej genialnych, poruszających obrazów w jego dorobku.

2026 został ustanowiony przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej rokiem Andrzeja Wajdy. To też rok dwóch ważnych rocznic związanych z reżyserem - stulecia jego urodzin oraz dziesięciolecia jego śmierci, które już wkrótce, bo 9 października.

Przed nami trzecia część opowieści o Andrzeju Wajdzie. Zapraszamy wspólnie z Iwoną Poczopko, krytyczką filmową, miłośniczką kina.

Debiutował w kinie w 1954 roku filmem "Pokolenie", opowieścią o losach młodzieży z warszawskich przedmieść podczas okupacji hitlerowskiej.

Pisząc o przemianie duchowej dwóch głównych bohaterów, Tadeusz Lubelski stwierdził: "Realizując „Pokolenie”, Wajda wszedł na tę samą drogę, co pięć lat wcześniej jego przyjaciel Andrzej Wróblewski – znalazł nową formę do przemawiania w imieniu umarłych."

Od "Pokolenia" do "Ziemi obiecanej" w drugim odcinku opowieści Iwony Poczpko, krytyczki filmowej.

Nakręcił blisko 60 filmów, z których wiele to kamienie milowe kultury polskiej. Nazywano go sumieniem swojego narodu. Bywa też nazywany narodowym bardem kina, porównywanym do wielkich wieszczów literatury – Mickiewicza, Sienkiewicza – którzy kształtowali polską tożsamość zbiorową. Oni opisywali polskie losy słowem, on czynił to obrazem.

W tym roku obchodzimy dwie rocznice związane z Andrzejem Wajdą. Nie chcemy jednak wystawiać mu rocznicowego pomniczka. Chcemy o nim porozmawiać. My, czyli Iwona Poczopko, krytyczka filmowa i ja, czyli Agata Rokicka. Zapraszamy w niedzielę, po 20.

Starała się godzić rozsądek z sercem, powinności panny z dobrego domu z własnymi ambicjami. Dumę z uprzedzeniem. Rozwagę z romantycznością.

Jane Austen, autorka "Dumy i uprzedzenia", "Rozważnej i romantycznej", ale i innych powieści, takich jak: 'Mansfield Park", "Emma", " Opactwo Northanger" czy "Perswazje"
wyniosła wiele z czytania literatury, tak poważnej, jak i popularnej. Jej ojciec, George Austen posiadał bardzo obszerną domową bibliotekę. W jednym z listów Jane pisała, że jej rodzina to miłośnicy czytania powieści i nikt się tego nie wstydzi. Była bardzo przywiązana do XVIII-wiecznych powieści, dużo mniej zakazywanych niż te późniejsze z ery wiktoriańskiej.

W jakie sposób tworzyła książki? Co lubiła? Czy była szczęśliwa? Dlaczego nigdy nie wyszła za mąż? Czy wierzyła w słowa, które umieściła w książce "Duma i uprzedzenie": "Ludzkość cierpi na niedobór mężczyzn, w szczególności zaś mężczyzn, którzy są czegoś warci"?