Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2026-05-20, godz. 06:15 Marek Stelar - audiobook "Blizny" oraz rozmowa o premierze "Renegata" Marek Stelar - to jeden z najpopularniejszych polskich autorów kryminałów. Szczeciński autor debiutował prawie 12 lat temu. Ma na swoim koncie kryminały… » więcej 2026-05-19, godz. 10:42 "Witold Chromiński - szczeciński fotograf"- reportaż Małgorzaty Frymus. Rozmowa z fotografem, Jackiem Fijałkowsk… Dziś "Fonosfera" z odgłosem migawki w tle. Fotografia i pamięć - to temat reportażu, a potem rozmowy. Najpierw przypomnimy reportaż Małgorzaty Frymus… » więcej 2026-05-16, godz. 11:00 "Futbol plus... niepełnosprawność" - reportaż Małgorzaty Gwiazdy-Elmerych "My jesteśmy tacy sami jak wy, tylko inaczej chodzimy" - tak różnice między sprawnymi a niepełnosprawnymi wyjaśnił młody człowiek z Mózgowym Porażeniem… » więcej 2026-05-14, godz. 06:00 "Mama, Tata i szóstka dzieci" - reportaż Małgorzaty Furgi Pani Agnieszka razem z mężem Michałem prowadzą Rodzinny Dom Dziecka w Szczecinie. Wcześniej tworzyli rodzinę zastępczą zawodową dla dzieci, które potrzebują… » więcej 2026-05-13, godz. 05:55 "Był" - reportaż Małgorzaty Gwiazdy-Elmerych Chodzące ADHD, dobry człowiek, przyjaciel, Włodek... O Włodzimierzu Piątku, szczecińskim fotoreporterze, dziennikarzu i koledze po fachu - fotoreporterzy… » więcej 2026-05-12, godz. 06:00 „7 motyli Urbahnów” - reportaż Małgorzaty Furgi Stowarzyszenie Oswajanie Miasta zaprosiło młodzież ze Szczecina do udziału w projekcie „Nasza dzielnia!", realizowanym w ramach Programu Społecznik. Do… » więcej 2026-05-11, godz. 01:00 "Życie jak tango" - reportaż Aleksandry Sadokierskiej W poniedziałkowej Fonosferze będzie muzycznie. Zaczniemy od reportażu Aleksandry Sadokierskiej "Życie jak tango". Bohaterowie tej opowieści - Renata i Roman… » więcej 2026-05-07, godz. 11:00 "Niedokończona historia pewnego przedmiotu" reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny Przypominamy dzisiaj taką historię : Ręka mężczyzny delikatnie dotyka gładkiej powierzchni. Kiedy przyjrzysz się dokładniej, widzisz czarodziejski instrument… » więcej 2026-05-06, godz. 08:39 "Rodzinne gniazdo" - reportaż Małgorzaty Furgi W Fonosferze dziś o znaczeniu oraz sile rodzinnych i lokalnych historii. Zaczniemy od archiwalnego reportażu Małgorzaty Furgi "Rodzinne gniazdo". To opowieść… » więcej 2026-05-05, godz. 05:48 "Sokół" - reportaż Marzeny Bakowskiej Okręt podwodny „Sokół” to jedyny w Polsce taki obiekt muzealny i jeden z niewielu na świecie. Od niedawna można go zwiedzać w Muzeum Marynarki Wojennej… » więcej
12345