FONOSFERA
Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA
Żonkile na skwerze Adiny Blady-Szwajger. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
Żonkile na skwerze Adiny Blady-Szwajger. Fot. Agata Rokicka [Radio Szczecin]
W słoneczny jesienny dzień w parku na Gumieńcach młodzi szczecinianie sadzili cebulki kwiatowe. Mieli trudne zadanie, bo ziemia była bardzo sucha i trudno było wbić w nią łopatę. Ale ich determinacja sprawiła, że za kilka miesięcy później w parku pojawił się piękny, żółty dywan.
Żonkile. Przez wiele lat 19 kwietnia, w rocznicę wybuchu powstania w Getcie Warszawskim, jego ostatni dowódca Marek Edelman dostawał od nieznanej osoby żółte kwiaty. Składał je pod Pomnikiem Bohaterów Getta. Jednak tysiące szczecińskich żonkili zakwitły dla kogoś innego.
W tym parku upamiętniono Adinę Blady-Szwajger, znaną również jako Irena Świdowska. Była lekarką - pediatrą w Szpitalu Dziecięcym w getcie warszawskim. Po wojnie przyjechała do Szczecina, gdzie zorganizowała „Sanatorium Przeciwgruźlicze dla Małych Dzieci” przy ul. Piotra Skargi, którego została dyrektorką. Niedawno park na Gumieńcach odwiedziła jej córka i aktorka, Alina Świdowska.
„Opowieść na otwartej ranie” – to tytuł reportażu Agaty Rokickiej, który przedstawimy dziś po 22.
fot. fb Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn
fot. fb Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn
Po 15 latach od pierwszego Kongresu Kobiet rusza podobna inicjatywa dla mężczyzn. Pierwszy Kongres Mężczyzn już w najbliższą sobotę w Krakowie. Jeszcze można się zarejestrować i wziąć udział.
Organizatorzy chcą rozmawiać przede wszystkim o problemach z którymi borykają się mężczyźni w Polsce. Będą dyskutować o: dyskryminacji, edukacji, prawach do opieki nad dziećmi oraz kondycji psychicznej i samotności.
O Kongresie w magazynie "Fonosfera" mówili organizatorzy spotkania ze Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn: Michał Gulczyński, Tomasz Topolewski oraz Jakub Belina-Brzozowski. Z gośćmi rozmawiała Joanna Skonieczna
Tanowskie Bractwo Śpiewacze
Tanowskie Bractwo Śpiewacze
Bractwo Śpiewacze z Tanowa powstało 5 lat temu, inspiracją były męskie chóry z innych europejskich krajów. Śpiewa w nim 13 osób. Żaden z chórzystów nie ma wykształcenia muzycznego - wszyscy są samoukami. Są tam m.in.: uczniowie, emeryci, informatyk, murarz, rolnik, mechanik, psycholog czy prawnik. Ćwiczą dwa razy w tygodniu.
W repertuarze mają różne pieśni, także polskie pieśni cechowe. Panowie zdecydowali, że nie będą odtwarzać dokładnie zapisu nutowego, ale przygotują własne interpretacje muzyczne utworów. Aranżacji wielogłosowej na chór męski podjął się znany szczeciński kompozytor Paweł Kornicz, a instrumentalne partie przygotował i nagrał Marek Kruszyński. W reportażu wystąpili: Piotr Biniek, Maciej Połczyński, Tadeusz Nosek, Paweł Kornicz, Marek Kruszyński, Zbyszek Kotula, Jakub Arch i Rafał Foremski.
Reportaż zatytułowany "Męskie śpiewanie w Tanowie", który zrealizowali Małgorzata Furga i Piotr Biniek opowiada o pięknej męskiej przyjaźni, przypomnimy w dzisiejszej Fonosferze.
Po nim porozmawiamy o pierwszym polskim Kongresie Chłopców i Mężczyzn, który w sobotę odbędzie się w Krakowie. Do usłyszenia po 22, Joanna Skonieczna
Mapa Lubinusa, fot. wikipedia.pl
Mapa Lubinusa, fot. wikipedia.pl
W Fonosferze o Wielkiej Mapie Księstwa Pomorskiego czyli Mapie Lubinusa. Ta najważniejsza dla Pomorza mapa powstała w XVII wieku. Zamówił ją szczeciński książę Filip II.
Aby powstała Eilhard Lubinus podróżował po całym Pomorzu. Odwiedził 152 miejscowości i przebył około 1500 kilometrów. Na mapie umieścił również drzewo genealogiczne dynastii Gryfitów oraz wiele symbolicznych rycin.
Dlaczego to niezwykłe dzieło kartograficzne do dziś budzi podziw w Szczecinie i na Pomorzu? O tym opowiada Radosław Skrycki - dr hab., prof. Uniwersytetu Szczecińskiego z Instytutu Historycznego. Zapraszam, Joanna Skonieczna
"Wielka podróż Bogusława X" - plakat filmowy
"Wielka podróż Bogusława X" - plakat filmowy
W czwartkowej Fonosferze sporo wiadomości o naszych szczecińskich Gryfitach. Przypomnimy opowieść o tym jak powstawał animowany film o Bogusławie X oraz historię stworzenia Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego czyli słynnego dzieła Eilharda Lubinusa.
Animowany film "Wielka podróż Bogusława X" narysowali Katarzyna Zimnoch i Paweł Kleszczewski. Malowanymi przez siebie obrazkami opowiedzieli historię jednego z najsłynniejszych Gryfitów. Książę w XV wieku wyruszył w pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W szczecińskim zamku została jego młoda żona Anna Jagiellonka oraz trójka dzieci. Bogusław X przeżył w czasie swojej podróży wiele przygód i objechał niemal cały znany ówcześnie świat.
Po godzinie 22 przypomnimy reportaż Małgorzaty Frymus, która odwiedziła filmowców, w czasie pracy nad filmem, w ich pracowni. Tak powstała opowieść "Animacyjna laurka Kleszczewskich". Realizacja dźwięku Aleksandry Mazur-Woronieckiej.

Do usłyszenia w Fonosferze, Joanna Skonieczna
Warszaty budowy instrumentów ludowych podczas Letniej Szkoły Muzykowania
Warszaty budowy instrumentów ludowych podczas Letniej Szkoły Muzykowania
Letnia Szkoła Muzykowania to inicjatywa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Ludowego w Mierzynie, realizowana w ramach projektu EtnoPolska, dofinansowanego ze środków Narodowego Centrum Kultury. W czasie zajęć miłośnicy muzyki tradycyjnej nie tylko przygotowują pieśni na kolejną płytę, ale również mają możliwość wykonania prostych instrumentów ludowych. Zapraszamy dzisiaj po 22-ej do wysłuchania reportażu Małgorzaty Furgi zatytułowanego "Zagrać na patyku i zaśpiewać".
Po reportażu wraz z Angeliką Felską prezeską Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Ludowego w Mierzynie, realizatorką projektu „Letnia Szkoła Muzykowania - 2024” i Rafałem Roguszką dyr. Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Przecławiu odpowiedzialnym za projekt „ETNO Dom w poszukiwaniu kodu” rozmawiać będziemy o znaczeniu takich działań w społecznościach lokalnych.
Rysiek ze swoimi zabawkami. Fot. ze zbiorów rodzinnych
Rysiek ze swoimi zabawkami. Fot. ze zbiorów rodzinnych
Psie smutki z wiersza Jana Brzechwy niewiele mają wspólnego ze smuteczkami psów schroniskowych. Przekonali się o tym państwo Aneta i Rajmund ze Szczecina, którzy adoptowali psy z choszczeńskiego schroniska.

Bunia i Rysiek - psy po przejściach, dołączyły do Dżekiego, który bardzo tęsknił za swoją młodą panią. Lekarstwem na jego smutki miały być "adopciaki". Czy udało się stworzyć dla psów bezpieczny dom?

Zapraszamy do wysłuchania reportażu Małgorzaty Furgi "Psie smuteczki". A po reportażu rozmowa z Kingą Baranowską – wolontariuszką ze schroniska „Po drugiej stronie Choszczna”. W związku z nowymi przepisami schronisko w Choszcznie musi opuścić ok 30 psów. Większość z tych psów które udało się już nauczyć, że ręka człowieka jest dobra, że można wyjść ze schroniska i się nie bać - zostanie złamana. Nowe warunki (o ile dane im będzie się gdzieś dostać) spowodują olbrzymie spustoszenie w ich psychice.
O psich i nie tylko psich smuteczkach dziś w "Fonosferze".
fot. mat. Biblioteka Narodowa
fot. mat. Biblioteka Narodowa
43% Polaków przeczytało w 2023 roku co najmniej jedną książkę. To wzrost o 9 punktów procentowych, najwięcej od 10 lat. Wzrosło także zainteresowanie bibliotekami, szczególnie u młodych mężczyzn w wieku 25–39 lat. Stopniowo zmienia się też sposób pozyskiwania informacji o książkach. Coraz większą rolę odgrywa Internet, a szczególnie serwisy społecznościowe.
W prezentowanym badaniu stanu czytelnictwa w 2023 roku po raz pierwszy uwzględniono dodatkowe sposoby pozyskiwania informacji o książkach. Są to: multimedialne podcasty, vlogi, krótkie filmy, wpisy influencerów rekomendujące książki i czytanie na platformach takich jak: TikTok, gdzie obecna jest społeczność BookTok, BookTube na YouTube czy też Instagram.
O tym kto, ile i co czyta porozmawiamy dziś w magazynie Fonosfera. Moim gościem będzie współautor badań Roman Chymkowski z Biblioteki Narodowej.
Do usłyszenia po 22, Joanna Skonieczna
Zaproszenie na wystawę zorganizowaną przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu w Szczecinie
Zaproszenie na wystawę zorganizowaną przez Krajowe Towarzystwo Autyzmu w Szczecinie
Wojtuś - bohater reportażu, fot. z archiwum domowego
Wojtuś - bohater reportażu, fot. z archiwum domowego
Światowy Miesiąc Autyzmu jest powszechnie obchodzony w kwietniu, jako kontynuacja przypadającego na 2 kwietnia Światowego Dnia Świadomości Autyzmu. Chodzi tu o podnoszenie świadomości społecznej na temat autyzmu, akceptację dla różnorodności i odmienności rozwojowej, przeciwdziałanie izolacji, dyskryminacji i łamaniu praw osób z autyzmem, tworzenie przyjaznego rozumiejącego otoczenia społecznego. Matki po usłyszeniu diagnozy: autyzm, doświadczają kryzysu psychicznego i uczucia bezradności. Autystyczne dziecko często zachowuje się tak, jakby nie słyszało, zamyka się w sobie i izoluje od rodziców i rodziny, reaguje lękiem na jakiekolwiek zmiany. Bohater dzisiejszej opowieści szansę na terapię w zakresie komunikowania się, uczenia się, nawiązywania relacji i bycia samodzielnym otrzymał w placówce Krajowego Towarzystwa Autyzmu w Szczecinie. Zapraszamy państwa dzisiaj po 22-ej do wysłuchania reportażu Małgorzaty Furgi zatytułowanego „Opowiem wam o moim synu Wojtusiu”.
Po reportażu gościć będziemy w studiu przedstawicieli Krajowego Towarzystwa Autyzmu w Szczecinie, z którymi mówić będziemy o projektach realizowanych na rzecz osób w spektrum autyzmu oraz zaprosimy na wystawę pokazującą te osoby.
Ostatni list ppor. Józefa Zająca z obozu w Kozielsku do żony Anny i dzieci - Tadeusza i Elżbiety. Fot. Barbara Patlewicz
Ostatni list ppor. Józefa Zająca z obozu w Kozielsku do żony Anny i dzieci - Tadeusza i Elżbiety. Fot. Barbara Patlewicz
Pamiątki po ppor. Józefie Zającu. Fot. Barbara Patlewicz
Pamiątki po ppor. Józefie Zającu. Fot. Barbara Patlewicz
Dowód osobisty ppor. rez. Józefa Zająca. Fot. Barbara Patlewicz
Dowód osobisty ppor. rez. Józefa Zająca. Fot. Barbara Patlewicz
Dowód osobisty ppor. rez. Józefa Zająca. Fot. Barbara Patlewicz
Dowód osobisty ppor. rez. Józefa Zająca. Fot. Barbara Patlewicz
"Tryb specjalny" - za tym niewinnie brzmiącym sformułowaniem kryje się proceder, który oznaczał egzekucje bez sądów, bez wyroków, na podstawie list śmierci. 5 marca 1940 roku Józef Stalin podpisał uchwałę o zgładzeniu obywateli polskich wziętych do niewoli po agresji Związku Radzieckiego. Dokładnie 44 lata temu, 3 kwietnia 1940 roku z obozu w Kozielsku wyruszył pierwszy transport jeńców kierowanych na egzekucję. Zamordowano blisko 22 tysiące obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. To 22 tysiące tragedii rodzinnych. To zarazem 22 tysiące opowieści o próbach (mniej lub bardziej odważnych) dochodzenia do prawdy, co stało się z zaginionymi bliskimi. Informację o odkryciu masowych grobów w Katyniu pierwsi podali Niemcy 13 kwietnia 1943 roku. Dwa dni później radio moskiewskie zakomunikowało, że zbrodnię popełnili Niemcy w 1941 roku podczas zajmowania okolic Smoleńska.
Katyń - jest to więc historia zacierania prawdy i walki o prawdę.
Ale też pamięci i niepamiętania.
Alicja Dmytrasz mieszka na wielkim poradzieckim osiedlu we Lwowie. W jej pokoju leży kilka reklamówek z niezwykle cenną zawartością. Są ciągle nierozpakowane.

"Spóźniłam się" - to tytuł reportażu Agaty Rokickiej. Przypomnimy go dziś w "Fonosferze". A po nim - rozmowa z Romualdem Sikorą – synem Stanisława, granatowego policjanta, zastrzelonego w Twerze, Józefem Łapczyńskim – bratankiem Gracjana Jelita Łapczyńskiego, rotmistrza 5. Pułku Ułanów Zasławskich oraz Rafałem Raniowskim - wiceprezesem Stowarzyszenia Katyń, krewnym majora artylerii Emila Wierzbiańskiego.
1234567