FONOSFERA
Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże i słuchowiska
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2023-09-28, godz. 10:55 Fonosfera - 28.09.2023 Stare przedmioty i książki mają w sobie tajemnice, są niepowtarzalne, oryginalne i cenne. Co zbieramy, czy wśród starych przedmiotów są także cenne woluminy? Zapraszamy… » więcej 2023-09-27, godz. 06:00 "Teatr Ruchu Umownie Ewidentnego" - reportaż Małgorzaty Furgi Przez 9 m-cy Jerzy Grzegorek przygotowywał spektakl teatru tańca „Korowód w bluesie - Mandala”. Tancerzami były osoby z różnymi niepełnosprawnościami… » więcej 2023-09-26, godz. 11:24 "Nowe Warpno. Spełnione marzenie" - reportaż Anny Kolmer. Nowe Warpno to urokliwe miasteczko leżące nad Zalewem Szczecińskim.W okresie transformacji ustrojowej po 1989 roku nie było w najlepszej sytuacji - brakowało… » więcej 2023-09-28, godz. 10:38 "Milczenie" - premiera najnowszego kryminału Marka Stelara Kolejna powieść szczecińskiego autora trafiła w tym tygodniu do księgarń. To trzecia i ostatnia część cyklu, którego akcja rozgrywa się w malowniczym… » więcej 2023-09-25, godz. 01:29 "Tytan" - reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny Takich jachtów już prawie nie ma. Prawie, bo pasjonaci o wielkich sercach nie dają im zginąć. To jest jacht, obok którego trudno przejść obojętnie. Jest… » więcej 2023-09-21, godz. 13:03 "Smak życia" - reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny Trwa festiwal Senior Movie. To niezwykła impreza, prezentacja filmów - jak mówi Krzysztof Kuźnicki, pomysłodawca i organizator festiwalu - młodych twórców… » więcej 2023-09-20, godz. 06:00 "Ta pamięć jak kamień przetrwa" - reportaż Małgorzaty Furgi Trwał trzy lata i kosztował 11 milionów złotych. Zakończył się remont Książnicy Stargardzkiej. Otwarcie zaplanowano na najbliższy piątek. Placówka… » więcej 2023-09-19, godz. 06:00 "Bez porażki" - reportaż Agaty Rokickiej Pielęgniarka, policjant, nauczyciel, budowlaniec, prawnik, lekarz, programista, kierowca zawodowy, funkcjonariusz Straży Granicznej, przedstawiciel handlowy..… » więcej 2023-09-18, godz. 06:00 „Korytowo na ludowo” – reportaż Anny Kolmer Czy muzyka ludowa może zainteresować młodego człowieka? Może. Szczególnie wtedy, kiedy staje się sposobem na życie. W Korytowie niedaleko Choszczna nauczyciele… » więcej 2023-09-14, godz. 08:29 "Ogród " - reportaż Anny Kolmer Angielskie, francuskie, przyjazne lub pozornie niezadbane - przydomowe ogrody mogą być bardzo różne. Prywatni właściciele niezbyt często mogą się jednak… » więcej
12345