FONOSFERA
Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże i słuchowiska
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2024-06-20, godz. 06:00 „Dorosłe Atomy” – reportaż Małgorzaty Furgi Autyzm - taką diagnozę specjaliści stawiają coraz częściej. Jeszcze kilka lat temu otrzymywały ją przeważnie dzieci. Dziś bardzo często dotyczy ona… » więcej 2024-06-19, godz. 06:00 "Historia jednej wioski" - reportaż Anny Kolmer Chełm Dolny jest oddalony o około 15 km od Trzcińska Zdroju oraz o około 20 km od Chojny. Podróżnego przywita spokój i atmosfera senności. Przez chwilę… » więcej 2024-06-18, godz. 12:00 "Werdykt na życie albo siódmy krąg"- reportaż Małgorzaty Furgi Przez całe dotychczasowe życie ciągle czegoś poszukuje i stawia pytania, na które niełatwo znaleźć odpowiedź. Szczecinianka Anna Gielarowska, bohaterka… » więcej 2024-06-16, godz. 23:26 "Szóstka" - audiobook w Radiu Szczecin Kim są ludzie, którzy podpisują się jako Bractwo Sprawiedliwych. Czy Ugne Galant ustali dlaczego giną świadkowie tragicznego wypadku tramwajowego w Szczecinie? W… » więcej 2024-06-13, godz. 08:00 "Wioletowe kruczki" - reportaż Janusza Wilczyńskiego Czy zdarzyło się Państwu otworzyć po latach książkę z dzieciństwa i zanurzyć się w świat Pana Kleksa, Pippi Langstrumpf czy Harrego Potter'a? Wioleta… » więcej 2024-06-12, godz. 06:00 "Niczego nie żałuję" – reportaż Anny Kolmer Greckie słowo Eikon oznacza „okno”. Właśnie takim oknem na otaczający nas świat jest z punktu widzenia osób wierzących, a zwłaszcza wyznawców Kościoła… » więcej 2024-06-11, godz. 11:43 "Pamiętna wizyta" - reportaż Małgorzaty Furgi i Anny Kolmer Jan Paweł II był pierwszym papieżem z Polski i pierwszym po 455 latach następcą św. Piotra niebędącym Włochem oraz najmłodszym papieżem od 1864 roku… » więcej 2024-06-10, godz. 10:23 Szczecińskie kryminały coraz bardziej popularne Szczecińskie kryminały są coraz popularniejsze. Sięgają po nie chętnie także mieszkańcy innych polskich miast. Naszym gościem W Fonosferze był Marek… » więcej 2024-06-06, godz. 06:00 „Miniaturzystka” - reportaż Joanny Skoniecznej Jeszcze przez kilka dni w Parku Labiryntów w niemieckim Malchow, można oglądać wystawę prac Urszuli Kwietniewskiej-Łacny. To "Wystawa miniatur...poniemieckie"… » więcej 2024-06-04, godz. 10:03 "Stary - nowy Krąg" – reportaż Małgorzaty Furgi Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Szczecińskiej „Krąg” powstał w 1969 roku i przez 50 lat działał w Zespole Szkół nr 8 w Szczecinie (dawniej Zespół… » więcej
12345