Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2026-04-15, godz. 06:00 "Ostatni klangor" - słuchowisko w Radiu Szczecin Miłość, zdrada i morderstwo. Łukasz Nowicki w słuchowisku "Ostatni klangor" w Radiu Szczecin. Początek lat 90. ubiegłego wieku to okres intensywnych… » więcej 2026-04-14, godz. 05:46 "W ciemno" - reportaż Pauliny Zaremby i Mateusza Szpilewskiego Spójrz, posłuchaj… Zobacz więcej, niż pozwalają oczy. Poznaj świat, który jest dla niego mapą i jedynym odniesieniem. "W ciemno" to reportaż pokazujący… » więcej 2026-04-13, godz. 10:50 "Widok z kamienicy w lesie" - reportaż Małgorzaty Frymus "Kurort" Przemysława Kowalewskiego walczy o Nagrodę Wielkiego Kalibru 2026r. Do konkursu zgłoszono 167 tytułów. Jurorzy wybrali długą listę 17 powieści… » więcej 2026-04-09, godz. 05:57 "Z wizytą u Jagerów" - reportaż Małgorzaty Furgi Rodzinne gospodarstwo Agnieszki i Leszka Jagerów z Radziszewa ma 3 hektary. Właściciele uprawiają w nim w sposób tradycyjny warzywa i owoce, które potem… » więcej 2026-04-08, godz. 08:43 „Wyjątkowy Klub Czytających Rodzin” - reportaż Małgorzaty Furgi W Fonosferze porozmawiamy dziś o czytaniu i Szczecinie. Przypomnimy reportaż Małgorzaty Furgi „Wyjątkowy Klub Czytających Rodzin”. Od 25 lat Fundacja… » więcej 2026-04-07, godz. 15:11 „Proste, na 12 taktów” - reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny To takie proste: 12 taktów i trzy funkcje - wszyscy muzycy od tego zaczynają". Nie wszystkim jednak udaje się uchwycić ducha tej muzyki. Czy im się udało?… » więcej 2026-04-05, godz. 18:32 Festiwal Szczecin Jazz 2026 - retransmisja koncertu w Radiu Szczecin W świątecznej Fonosferze retransmisja koncertu, który odbył się w Studiu S-1 Radia Szczecin 11 marca. To jeden z koncertów Festiwalu Szczecin Jazz 2026… » więcej 2026-04-03, godz. 02:25 "Misterium Męki Pańskiej. Gdzie jest Bóg?" Misterium Męki Pańskiej jest jedną z najstarszych form teatralnych w tradycji chrześcijańskiej. Wywodzi się z XII-wiecznych dramatów liturgicznych i ukazuje… » więcej 2026-04-02, godz. 06:38 Motywatorka - reportaż Katarzyny Wolnik Sayny Dziś, gdy patrzy na swoje dawne zdjęcia, widzi dziewczynę, która uśmiechała się do świata, a w środku czuje się szara i pełna kompleksów. " Maskowanie… » więcej 2026-04-01, godz. 06:00 "Profesor Jowisz" - audycja dokumentalna Agaty Rokickiej Profesor Zbigniew Antoni Kruszewski, politolog, specjalista od polsko-niemieckiej granicy, został nowym Honorowym Obywatelem Szczecina. Tydzień temu zdecydowali… » więcej
23456