Rozmowy nieuczesane

„By dojść do źródła, trzeba płynąć pod prąd.” To jedna z „Myśli nieuczesanych” genialnego aforysty, Stanisława Jerzego Leca.

Wojciech Lizak i Marian Kalemba - ci dwaj panowie w myśleniu o historii zdają się płynąć pod prąd, a w każdym razie nie podążają utartymi ścieżkami, którymi przywykliśmy poruszać się. Nieznane lub mniej znane, a czasem skrzętnie ukrywane fakty, próba innego spojrzenia na wydarzenia i postaci ważne dla Szczecina i Pomorza Zachodniego w „Rozmowach nieuczesanych”.

„Rozmowy nieuczesane”- o niezwykłych wydarzeniach, ważnych postaciach oraz tajemnicach Szczecina i Pomorza Zachodniego - w każdą niedzielę po godzinie 17.30. Zaprasza - Agata Rokicka.

Odcinek dwieście pierwszy: Pomorzany. Część trzecia

Pomorzańkie klimaty. ul. Powstańców Wielkopolskich. Fot. Robert Stachnik [Radio Szczecin/Archiwum]

Trójka nieuczesanych poleca swoje usługi dla ludności. Przegapiliśmy mały jubileusz. Bo tydzień temu mieliśmy dwusetny odcinek naszych rozmów.

Jakie "rekordy" biła szczecińska Izbie Wytrzeźwień? Czy kolej na kolej na Pomorzanach? Co pozostało po Forcie Prusy? I co dla pana Wojciecha stanowi romantyczny widoczek? Jakie są współczesne Pomorzany? I do czego byłyby potrzebne panu Wojtkowi laski trotylu?

Wojciech Lizak, Marian Kalemba i Agata Rokicka zapraszają na 201. odcinek "Rozmów nieuczesanych". To niestety ostatni odcinek tego cyklu z udziałem Pana Wojtka. Dr Wojciech Lizak zmarł 17 maja 2026 roku.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 201 (Pomorzany. Część trzecia)

Odcinek dwusetny: Pomorzany. Część druga

iki Widok na budynki przy ulicy Ruskiej, 9 Maja i Legnickiej. Zdjęcie zrobiono z wieżowca przy ulicy Budziszyńskiej. Fot. Jarosław Ryplewski [pomeranica.pl]

Browar „Bosman”, Elektrownia Pomorzany, Lokomotywownia Szczecin Wzgórze Hetmańskie, oczyszczalnia Ścieków „Pomorzany” oraz Gazownia.
Ale też szpital, Dom Kultury Hetman i Klub Trans. I blokowisko z lat 70.

Zapraszamy na drugą część niespiesznej, choć – jak zwykle – nieuczesanej wędrówki po szczecińskich Pomorzanach. Wojciech Lizak, Marian Kalemba i Agata Rokicka.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 200 (Pomorzany. Część druga)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty dziewiąty: Pomorzany

Nieistniejąca już Martinstraße – róg Stettiner Straße (obecna ulica Smolańska) po nalotach z 20 na 21 kwietnia 1943 roku. Fot. sedina.pl

Szczecińskie Pomorzany kojarzymy z osiedlem mieszkaniowym wybudowanym w latach 70., ze szpitalem, browarem, gazownią, elektrownią, lokomotywownią, ostatnio także z rozkopami.

A czy to miejsce kojarzycie z królem Szwecji? Albo z hetmanem Stefanem Czarnieckim? I jaka historia związana jest z tym zdjęciem z 1943 roku przedstawiającym dwie dziewczynki spacerujące wśród ruin? Marian Kalemba, Wojciech Lizak i Agata Rokicka, zapraszamy na kolejne „Rozmowy nieuczesane”.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 199 (Pomorzany)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty ósmy: Niebuszewo. Część czwarta

Ulica Piotra Skargi w stronę ronda Giedroycia 1957 rok. Zdjęcie z archiwum EwaEwa. [sedina.pl]

"Bez tych śmiesznych latarń cóż wieczór byłby wart.

Bez lirycznych latarń nie chciałbym świata znać."

To fragment piosenki "Latarnik", do której słowa napisał Bohdan Janiszewski, a muzykę Jan Janikowski (tak, zgadza się - to twórca Filipinek). Utwór wykonywał Andrzej Kopiczyński, późniejszy "Czterdziestolatek", który w latach 60. mieszkał i grał w Szczecinie.

Przed nami ostatnia część wędrówki po Niebuszewie. Marian Kalemba, Wojciech Lizak i Agata Rokicka zapraszają na "Rozmowy nieuczesane" o tej legendarnej dzielnicy, z gazowymi latarniami w tle.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 198 (Niebuszewo. Część czwarta)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty siódmy: Niebuszewo. Część trzecia

Występ uczniów Szkoły Podstawowej nr 28 im. I.L. Pereca w Szczecinie z okazji rocznicy powstania w Getcie Warszawskim. Szczecin, ok. 1955–1956 r. [ze zbiorów Archiwum Państwowego w Szczecinie]

Żydowska szkoła, żydowski big-beat, cygańskie tabory, owocowe wino ze spółdzielni Botwina i… rzeźnik z Niebuszewa.

Wojciech Lizak, Marian Kalemba i Agata Rokicka, zapraszamy na kolejny odcinek „Rozmów nieuczesanych” poświęcony dzielnicy Niebuszewo.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 197 (Niebuszewo. Część trzecia)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty szósty: Niebuszewo. Część druga

Osiedle Niebuszewo. Fot. Maciej Papke

Niebuszewo jest największą i najgęściej zaludnioną dzielnicą miasta. Mieszka tu 41 tys. osób, czyli ponad 10% mieszkańców Szczecina. Jaka jest historia tego miejsca?

Przed wojną w usytuowanych przy obecnej ulicy Krasińskiego zakładach Stoewerów wyprodukowano ok. dwóch milionów maszyn do szycia, 250 tys. rowerów i 134 tys. maszyn do pisania. Obecność fabryki wpłynęła na rozwój Niebuszewa.

Z kolei tuż po wojnie w dzielnicy zamieszkali Niemcy i Żydzi… Zapraszamy na 2 część „Rozmów nieuczesanych” na temat Niebuszewa.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 196 ( Niebuszewo. Część druga)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty piąty: Niebuszewo

Stacja Szczecin Niebuszewo, peron 2. Fot DPorowski [pomeranica.pl]

Zapraszamy do słuchania "Rozmów nieuczesanych". Będzie świątecznie, radośnie, jajecznie, ale – mam nadzieję - nie do chrzanu.

Ta historia zaczęła się tak: Przed 1267 rokiem wieś była własnością rycerza Ruderusa. 30 stycznia 1267 roku biskup kamieński Hermann w zapisie: „...proprietatem decimae villae Nubuztouue olim nominate, nunc autem Zabelsdorp nuncupate, secundum limites in quibus eandem uillam Ruderus miles temporibus...” przyznał dziesięciny ze wsi Niebuszewo klasztorowi cysterek w Szczecinie, w granicach, w jakich posiadał je rycerz Ruderus.

Marian Kalemba, Wojciech Lizak i Agata Rokicka, zapraszamy na wędrówkę. Kierunek: Niebuszewo!

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 195 (Niebuszewo)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty czwarty: Skolwin i Stołczyn. Część trzecia

Huta "Szczecin". Rok 1960. Fot. ze strony sedina.pl [autor nieznany]

Tym, czym dla Stołczyna była Huta Szczecin, tym dla Skolwina była papiernia. Kiedy zakłady zakończyły działalność, mieszkańcy odczuli to bardzo boleśnie. Jakie elementy tworzą współczesną opowieść o tych osiedlach?

Wojciech Lizak, Marian Kalemba i Agata Rokicka zapraszają na kolejne "Rozmowy nieuczesane".

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 194 ( Skolwin i Stołczyn. Część trzecia)

Odcinek sto dziewięćdziesiąty trzeci: Skolwin i Stołczyn. Część druga

Pomnik Mieczysława Boruty-Spiechowicza w Szczecinie Skolwinie. Fot. wikipedia. org

Z jednej strony - zaniedbane, z drugiej - miejsce z duchem, duszą, charakterem. Skolwin i Stołczyn to dwa z siedmiu osiedli szczecińskiej dzielnicy Północ,

Zapraszamy na drugą część opowieści o Skolwinie i Stołczynie. Tym razem mowa będzie o słynnych mieszkańcach - pewnym skolwińskim generale i pewnym stołczyńskim pastorze. Ale nie tylko. Wojciech Lizak, Marian Kalemba i Agata Rokicka, zapraszamy.

ROZMOWY NIEUCZESANE - odc. 193 (Skolwin i Stołczyn. Część druga)