Głównym zadaniem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa było inicjowanie i koordynowanie działalności związanej z upamiętnianiem historycznych wydarzeń i miejsc oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa narodu polskiego w kraju i zagranicą, a także walk i męczeństwa innych narodów na terytorium Polski.

Rada i komitety obsługiwane przez wojewodów, zajmowały się opiniowaniem budowy, remontów i rozbiórki pomników, obelisków oraz tablic upamiętniających. Opiniowały też nadawanie medalu Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej.

Od 1 sierpnia będą to kompetencje Instytutu Pamięci Narodowej. W gestii wojewody pozostały sprawy dotyczące grobów i cmentarzy wojennych, w szczególności ich ewidencji, remontów i utrzymania oraz regulowania własności gruntów, zajętych pod cmentarze wojenne.

Nowelizację ustawy o IPN, która wchodzi w życie 1 sierpnia, Sejm przyjął w kwietniu.