W ocenie Marka Sowy z .Nowoczesnej, prawdziwym celem tej regulacji jest chęć wpływania "z boku" na samorządy, między innymi poprzez zmiany kadrowe i przekazanie nadzoru nad izbami ministrowi spraw wewnętrznych i administracji.

- Poprzez wybór swojego człowieka na prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej, możliwość jego zwolnienia pod byle pozorem, podporządkowanie RIO administracji rządowej czy też rozszerzenie kontroli na kolejne obszary działalności samorządowej - mówił Sowa. - Prawo i Sprawiedliwość po raz kolejny pokazuje, że skoro nie może wygrać wyborów samorządowych, to innymi drogami próbuje wpływać i utrudniać życie samorządowcom.

Rzecznik rządu Rafał Bochenek odpowiada, że nic takiego nie nastąpi, a izby będą działać zgodnie z kompetencjami zapisanymi w Konstytucji i w innych ustawach.

- .Nowoczesna niech skupi się przede wszystkim na tym, aby wreszcie składać merytoryczne projekty, a nie znajdować jakieś wątki poboczne i sączyć je wszystkim do głów. Kompetencje Regionalnych Izb Obrachunkowych są dookreślone i w ustawie, i w Konstytucji. Są zasady do określania badania zgodności uchwał samorządów terytorialnych z właściwymi ustawami i RIO na pewno będą według tych procedur działały.

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o Regionalnych Izbach Obrachunkowych przewiduje między innymi, że będą one kontrolowały osoby prawne, na przykład komunalne spółki wodociągowe. Jak pisze rząd w uzasadnieniu do projektu ustawy, ma to przyczynić się do sprawniejszego przeciwdziałania ryzyku niewypłacalności samorządów, które transferują zadłużenie do innych podmiotów. Projekt obejmuje też procedurą nadzorczą uchwały gmin zmieniających uchwałę budżetową, a także uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej lub jej zmiany.

Regionalne Izby Obrachunkowe są państwowymi organami nadzorującymi i kontrolującymi jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zgodnej z prawem gospodarki finansowej oraz zamówień publicznych. Izby funkcjonują jako państwowe jednostki budżetowe.