Związek Polaków w Niemczech powołuje się na fakt, że Polacy z Zagłębia Ruhry stanowili mniejszość narodową w okresie międzywojennym. Jednak władze RFN po wojnie nie przywróciły im tego statusu.

W 2014 r. związek skierował do niemieckiego MSW wniosek o wpisanie Polaków do rejestru mniejszości narodowych. Ministerstwo odmówiło uznając, że mieszkający w Niemczech Polacy nie spełniają odpowiednich kryteriów - nie są ludnością "rodzimą" i "tradycyjnie osiadłą" w Niemczech.

Związek Polaków w Niemczech nie rezygnuje ze starań o przyznanie Polakom statusu mniejszości, zapowiadając nawet kroki na drodze sądowej, ale inne organizacje polonijne nie traktują tego postulatu priorytetowo. Starają się natomiast o to, aby Polacy w Niemczech mieli takie same prawa jak mniejszość niemiecka w Polsce, co wynika w zapisów Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Przyjaznej Współpracy z 1991 r. Zdaniem większości działaczy polonijnych, strona niemiecka nie w pełni realizuje zapisy traktatu, np. te dotyczące finansowania nauki języka polskiego w Niemczech.