Radio Szczecin
![Wielka Sobota w Cerkwi Fot. Maciej Papke [Radio Szczecin]](serwis_informacyjny/pliki/2026/2026-04-11_177589787910.jpg)
Wielka Sobota w Cerkwi Fot. Maciej Papke [Radio Szczecin]
Prawosławni, których Wielkanoc wypada w tym roku tydzień po katolickiej, obchodzą 11 kwietnia uroczystość Wielkiej Soboty. Rano odprawiane były liturgie. Wierni odwiedzają symboliczne Groby Pańskie, duchowni święcą pokarmy, dojeżdżając również do miejscowości, gdzie nie ma cerkwi.
Wcześnie rano w Wielką Sobotę odprawiane były w cerkwiach liturgie św. Bazylego Wielkiego; przed czytaniem Ewangelii podczas tych nabożeństw duchowni zmieniali szaty liturgiczne z ciemnych, wielkopostnych na białe, symbolizujące zmartwychwstanie.
Od rana duchowni święcą pokarmy - w wiejskich parafiach nie tylko w cerkwiach, ale też dojeżdżając do mniejszych miejscowości; wtedy święcenie odbywa się np. przy przydrożnych krzyżach.
W niektórych wiejskich parafiach na Białostocczyźnie, gdzie są największe w kraju skupiska prawosławnych, zachował się zwyczaj święcenia w dużych koszach wszystkich potraw na wielkanocne śniadanie. W koszyczkach ze święconką są jajka (często barwione w tradycyjny sposób, czyli w wywarze z łupin cebuli) oraz m.in. wędliny, sól, chrzan i wielkanocne ciasto - drożdżowa babka.
Przez całą Wielką Sobotę wierni odwiedzają Groby Pańskie. We wschodniej tradycji Grób Pański symbolizuje płaszczanica (lub w innej pisowni: płaszczenica) - całun z wizerunkiem lub ikoną Chrystusa w grobie, uroczyście wynoszony w Wielki Piątek na środek świątyni.
Wiernych nadal obowiązuje ścisły post. Pierwszym posiłkiem bez postu będzie wielkanocne śniadanie. W niektórych prawosławnych rodzinach taki posiłek będzie spożywany tuż po powrocie z nocnych paschalnych uroczystości.
Delegacja Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (PAKP) pod przewodnictwem biskupa hajnowskiego Pawła wyleciała w sobotę rano do Jerozolimy, gdzie - w Wielką Sobotę wiernych kościołów wschodnich - w bazylice Grobu Pańskiego następuje cud zejścia ognia z grobu Chrystusa - poinformowało Bractwo Świętego Ognia, stowarzyszenie specjalnie powołane do organizacji takich wyjazdów.
Przed północą przywieziony stamtąd ogień powinien trafić do zwierzchnika Cerkwi w Polsce metropolity Sawy; potem będzie rozwieziony do wszystkich cerkwi w kraju.
Wielkanoc wszystkich chrześcijan w tym samym terminie przypada tylko raz na jakiś czas. Tak było przed rokiem, a wcześniej w 2017, 2014 czy 2011 roku. Najczęściej jednak Wielkanoc prawosławnych wypada po katolickiej, a różnica może być nawet pięciotygodniowa.
Taka sytuacja wynika nie tylko z faktu używania innych kalendarzy, ale też z nieco innego sposobu wyliczania daty tego święta.
Prawosławie jest drugim co do liczby wiernych wyznaniem w Polsce. Hierarchowie PAKP liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 r. przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić odpowiedzi) ok. 151,7 tys. osób.
W tym samym terminie co prawosławni Wielkanoc obchodzą również staroobrzędowcy. Społeczność ta stanowi odłam Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej i jest jedną z najmniejszych w Polsce grup religijnych. W XVIII wieku jej przedstawiciele dotarli do naszego kraju i założyli kilkanaście wsi na Suwalszczyźnie.
Wielkanocy w tym samym terminie co prawosławni i staroobrzędowcy nie obchodzą już grekokatolicy, którzy obecnie stosują kalendarz z terminami świąt, przyjęty przez Kościół katolicki.
Edycja tekstu: Jacek Rujna
Od rana duchowni święcą pokarmy - w wiejskich parafiach nie tylko w cerkwiach, ale też dojeżdżając do mniejszych miejscowości; wtedy święcenie odbywa się np. przy przydrożnych krzyżach.
W niektórych wiejskich parafiach na Białostocczyźnie, gdzie są największe w kraju skupiska prawosławnych, zachował się zwyczaj święcenia w dużych koszach wszystkich potraw na wielkanocne śniadanie. W koszyczkach ze święconką są jajka (często barwione w tradycyjny sposób, czyli w wywarze z łupin cebuli) oraz m.in. wędliny, sól, chrzan i wielkanocne ciasto - drożdżowa babka.
Przez całą Wielką Sobotę wierni odwiedzają Groby Pańskie. We wschodniej tradycji Grób Pański symbolizuje płaszczanica (lub w innej pisowni: płaszczenica) - całun z wizerunkiem lub ikoną Chrystusa w grobie, uroczyście wynoszony w Wielki Piątek na środek świątyni.
Wiernych nadal obowiązuje ścisły post. Pierwszym posiłkiem bez postu będzie wielkanocne śniadanie. W niektórych prawosławnych rodzinach taki posiłek będzie spożywany tuż po powrocie z nocnych paschalnych uroczystości.
Delegacja Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (PAKP) pod przewodnictwem biskupa hajnowskiego Pawła wyleciała w sobotę rano do Jerozolimy, gdzie - w Wielką Sobotę wiernych kościołów wschodnich - w bazylice Grobu Pańskiego następuje cud zejścia ognia z grobu Chrystusa - poinformowało Bractwo Świętego Ognia, stowarzyszenie specjalnie powołane do organizacji takich wyjazdów.
Przed północą przywieziony stamtąd ogień powinien trafić do zwierzchnika Cerkwi w Polsce metropolity Sawy; potem będzie rozwieziony do wszystkich cerkwi w kraju.
Wielkanoc wszystkich chrześcijan w tym samym terminie przypada tylko raz na jakiś czas. Tak było przed rokiem, a wcześniej w 2017, 2014 czy 2011 roku. Najczęściej jednak Wielkanoc prawosławnych wypada po katolickiej, a różnica może być nawet pięciotygodniowa.
Taka sytuacja wynika nie tylko z faktu używania innych kalendarzy, ale też z nieco innego sposobu wyliczania daty tego święta.
Prawosławie jest drugim co do liczby wiernych wyznaniem w Polsce. Hierarchowie PAKP liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 r. przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić odpowiedzi) ok. 151,7 tys. osób.
W tym samym terminie co prawosławni Wielkanoc obchodzą również staroobrzędowcy. Społeczność ta stanowi odłam Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej i jest jedną z najmniejszych w Polsce grup religijnych. W XVIII wieku jej przedstawiciele dotarli do naszego kraju i założyli kilkanaście wsi na Suwalszczyźnie.
Wielkanocy w tym samym terminie co prawosławni i staroobrzędowcy nie obchodzą już grekokatolicy, którzy obecnie stosują kalendarz z terminami świąt, przyjęty przez Kościół katolicki.
Edycja tekstu: Jacek Rujna
