FONOSFERA
Radio SzczecinRadio Szczecin » FONOSFERA » Reportaże i słuchowiska
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Lilijka Organizacji Harcerskiej Rodło .svg
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Znak Rodła. Związku Polaków w Niemczech. Autor: Janina Kłopocka
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 9 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 Paweł Gajdzik zaprojektował połączenie Rodła symbolu Związku Polaków w Niemczech z lilijką harcerską. Hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wykonał w rysunku lilijkę harcerską wraz ze znakiem Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz. W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu Polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec.
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według danych z 1 stycznia 1926 organizacja liczyła 321 członków w 12 drużynach, skupionych w 3 hufcach. Stan organizacji na 31 marca 1939 wynosił: 2895 członków, razem 136 drużyn skupionych w 11 hufcach.
We wrześniu 1937 roku gestapo zakazało członkom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. Działacze harcerscy wpisywani byli na listę „wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen (pol. Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym). Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
W 1984 roku byli harcerze berlińskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech - wtedy już mieszkańcy Szczecina opowiedzieli o tym, jak walczyli o swoją polskość.
"Muttersprache - polski; Nationalität - polska" - to tytuł reportażu Małgorzaty Furgi, który przypominamy.
Posłuchaj reportażu Małgorzaty Furgi
Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej z Tomaszem Wieczorkiem, przewodnikiem po Szczecinie, z Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej Zamku Książąt Pomorskich
 

Zobacz także

2024-07-02, godz. 11:30 "Energia odnawialna" - reportaż Agaty Rokickiej Janowo. Maleńka wioska koło Rewala. Siedem domów, czterech mieszkańców i... teatr na dwieście pięćdziesięciu widzów! W dodatku spektakle odbywają się… » więcej 2024-06-30, godz. 17:52 "Szóstka" - audiobook w Radiu Szczecin „Szóstka” - to druga, po debiutanckim „Koźle”, powieść szczecińskiego autora Przemysława Kowalewskiego. Kanwą opowieści jest historia, która rzeczywiście… » więcej 2024-06-27, godz. 11:53 "Witos – działacz i patriota" - reportaż Anny Leśniewskiej Jednym z patronów 2024 roku jest Wincenty Witos, działacz ruchu ludowego, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego, a późnej już w odrodzonej Polsce jej trzykrotny… » więcej 2024-06-26, godz. 09:39 "Fajne miejsce na ziemi" - reportaż Anny Kolmer Słowo hospicjum pochodzi z łaciny, oznacza zajazd przydrożny, gościniec. W czasach antycznych były to zwykłe zajazdy. W Europie ich rozkwit nastąpił w… » więcej 2024-06-25, godz. 06:00 "Weź kawałek mego miasta" - reportaż Katarzyny Wolnik-Sayny "Multisedinum – szczecińskie multiplikacje” - roz… Co najbardziej kojarzy nam się ze Szczecinem? Paprykarz, dźwigozaury, gwiaździsty układ placów? Każdy z nas ma coś takiego co natychmiast przywołuje wspomnienia… » więcej 2024-06-23, godz. 21:56 "Szóstka" - audiobook w Radiu Szczecin Co działo się w Szczecinie wiosną 1968 roku? Jaki los czeka Lwowiaka i jego żonę? Kolejne odcinki "Szóstki" w Radiu Szczecin, od poniedziałku do piątku… » więcej 2024-06-20, godz. 06:00 „Dorosłe Atomy” – reportaż Małgorzaty Furgi Autyzm - taką diagnozę specjaliści stawiają coraz częściej. Jeszcze kilka lat temu otrzymywały ją przeważnie dzieci. Dziś bardzo często dotyczy ona… » więcej 2024-06-19, godz. 06:00 "Historia jednej wioski" - reportaż Anny Kolmer Chełm Dolny jest oddalony o około 15 km od Trzcińska Zdroju oraz o około 20 km od Chojny. Podróżnego przywita spokój i atmosfera senności. Przez chwilę… » więcej 2024-06-18, godz. 12:00 "Werdykt na życie albo siódmy krąg"- reportaż Małgorzaty Furgi Przez całe dotychczasowe życie ciągle czegoś poszukuje i stawia pytania, na które niełatwo znaleźć odpowiedź. Szczecinianka Anna Gielarowska, bohaterka… » więcej 2024-06-16, godz. 23:26 "Szóstka" - audiobook w Radiu Szczecin Kim są ludzie, którzy podpisują się jako Bractwo Sprawiedliwych. Czy Ugne Galant ustali dlaczego giną świadkowie tragicznego wypadku tramwajowego w Szczecinie? W… » więcej
12345