Radio Szczecin Na Wieczór
Radio SzczecinRadio Szczecin » Radio Szczecin Na Wieczór » Audycje
Była pierwszą w Europie, drugą na świecie - po amerykańskiej - spisaną konstytucją. Fot. Łukasz Szełemej [Radio Szczecin/Archiwum]
Była pierwszą w Europie, drugą na świecie - po amerykańskiej - spisaną konstytucją. Fot. Łukasz Szełemej [Radio Szczecin/Archiwum]
Była pierwszą w Europie, drugą na świecie - po amerykańskiej - spisaną konstytucją. Przyjęta 3 maja 1791 roku po burzliwych obradach Sejmu Wielkiego, zwanego także Czteroletnim ustawa zasadnicza była kamieniem milowym w historii Polski.

Jej celem było ratowanie kraju po pierwszym rozbiorze, dokonanym przez Rosję, Austrię i Prusy w 1772 roku. Miała unowocześnić Polskę, ograniczając wady ustroju, opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej na rzecz monarchii konstytucyjnej.

Niestety, przetrwała tylko nieco ponad rok. Wywołała wrogość zwolenników poprzedniego ustroju i imperium rosyjskiego. Wojna z Rosją w jej obronie zakończyła się klęską i kolejnymi rozbiorami, w wyniku których w 1795 Rzeczpospolita na 123 lata przestała istnieć.

Jak mogło wyglądać uchwalenie konstytucji ? Ukazują to dwa bardzo różne obrazy. Ten najbardziej znany, Jana Matejki, jest dynamiczny i radosny, ukazuje tryumf króla i upadek jego przeciwników. Ale jest tez drugi, o wiele mniej znany obraz - Kazimierza Wojniakowskiego - mroczny i statyczny, nie ma tu euforii. Który jest bardziej prawdziwy?
Zaprasza Janusz Wilczyński
Goście:

  • prof. dr hab. Radosław Gaziński - Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego
  • dr hab. Paweł Gut - Archiwum Państwowe w Szczecinie, Akademia Pomorska w Słupsku
  • dr Dorota Dukwicz, historyk związana z Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk, sekretarz naukowa „Kwartalnika Historycznego”
 

Zobacz także

2026-11-18, godz. 09:57 "Radio Szczecin na Wieczór" w Maszewie Agnieszka Lewicka – przewodnicząca Rady Miejskiej w Maszewie, nauczycielka wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej im. Adama Mickiewicza w Maszewie Emilia… » więcej 2026-11-16, godz. 13:50 Zmiany w prawie rodzinnym Już wkrótce sąd będzie musiał rozważyć podział opieki nad dziećmi między mamę i tatę. Jakie inne zmiany przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości… » więcej 2026-11-16, godz. 13:47 Konsekwencje weta Prezydenta Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą szybsze blokowanie nielegalnych treści w internecie. Jakie konsekwencje niesie ta decyzja? » więcej 2026-11-16, godz. 13:43 Negocjacje w sprawie bezpieczeństwa Rosja forsuje wizję Polski i innych krajów wschodniej flanki NATO bez wojsk Sojuszu. Z kolei USA proponują Ukrainie wejście do NATO w zamian za oddanie Donbasu… » więcej 2026-11-16, godz. 13:39 "Zapytaj Eksperta" o naszych jelitach W ramach cyklu Zapytaj Eksperta porozmawiamy o tym, jak zadbać o nasz drugi mózg, czyli mikroorganizmy żyjące w jelitach i dlaczego jest to ważne. » więcej 2026-11-12, godz. 18:30 Wielogłos. Festiwal Literacki w Stargardzie zaczyna się w piątek Sylwia Chutnik, Łukasz Orbitowski, Inga Iwasiów, Michał Witkowski – to tylko niektórzy autorzy, którzy pojawią się w weekend w Stargardzie. Drugi raz… » więcej 2026-11-12, godz. 18:31 Czy Szczecinowi potrzebna jest opłata turystyczna W związku z nowelizacją ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wraca w Szczecinie dyskusja o wprowadzeniu opłaty miejscowej dla turystów. Od 1 stycznia 2027… » więcej 2026-11-12, godz. 18:31 SKM do Polic w marcu 2027 Choć sama budowa linii kolejowej do Polic ma zakończyć się jeszcze pod koniec tego roku, to uruchomienie połączeń Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej na… » więcej 2026-11-12, godz. 18:30 Łatwiejszy dostęp do broni? Po zamachu na Rynku Głównym w Krakowie powracają pytania o ewentualne zmiany w przepisach – o szczelność obecnego systemu wydawania pozwoleń na broń… » więcej 2026-11-11, godz. 06:00 Sergiusz Piasecki - rozmowa o "Kochanku Wielkiej Niedźwiedzicy" Pozował Witkacemu, był agentem wywiadu, przemytnikiem, kokainistą, fałszerzem, złodziejem, więźniem, pisarzem, egzekutorem Armii Krajowej, oficerem, ojcem… » więcej
12345