Ponownego pochówku wszystkich szczątek Samów, znajdujących się w szwedzkich muzeach, od lat domagają się od władz Szwecji przedstawiciele tej mniejszości.

Czaszki Samów wykopano w latach 50. z grobów na cmentarzu w Lycksele, skąd przewieziono je do Muzeum Historycznego w Sztokholmie. Według obecnej dyrektor muzeum Katherine Hauptman, czaszki były badane pod kątem biologii rasowej. W magazynie przeleżały niezauważone przez 60 lat. Kilka lat temu przekazano je Muzeum Västerbotten w Umeå na północy Szwecji, którego władze niedawno wyraziły zgodę na ich ponowny pochówek.

Na początku XIX wieku, kiedy teoria wyższości rasy nordyckiej nad pozostałymi stawała się w Szwecji popularna, naukowcy często plądrowali groby Samów. Uważali ich rasę za "niedorozwiniętą formę człowieka". 12 lat temu Parlament Samów zażądał od rządu zwrotu wszystkich szczątków znajdujących się w szwedzkich instytucjach i muzeach oraz ich ponownego pochówku. Do tej pory nie otrzymano od rządu żadnej konkretnej odpowiedzi.

- Niechęć władz w tej sprawie pokazuje całkowity brak szacunku - powiedziała szwedzkiej telewizji Rose-Marie Huuva, członkini Rady Etyki Parlamentu Samów w Szwecji.

Szacuje się, że w co najmniej kilkunastu szwedzkich muzeach wciąż przechowane są szczątki Samów. Zarząd Dziedzictwa Narodowego ma wkrótce przedstawić nowe dyrektywy dla podległych mu jednostek, dotyczących przyszłości muzealnych zbiorów, w których znajdują się ludzkie szczątki.

Populacja Samów w Szwecji liczy ok. 20 tysięcy osób.