Kolejny Prorock o coverach. Tym razem schemat odwrotny do tego z audycji z 24 października. Wtedy zaprezentowałem pierwociny – utwory, które znamy raczej w innym, późniejszym wykonaniu. Teraz puszczę piosenki artystów, którzy tchnęli w oryginały zupełnie nową energię. Są melodie, które po takiej muzycznej dawce energetyków wywołują prawdziwą adrenalinę. Może nawet ciężko mówić w tym wypadku o zwykłych coverach. To prędzej świeża interpretacja, muzyczne sterydy.
Kiedy przygotowywałem tę audycję, zaczęły mnie nurtować pytania: czy wszystkie melodie już wymyślono? Czy wykorzystano każdą kombinację nut w sposób przyjazny dla ucha? A może pozostało już tylko naśladownictwo i inspiracje niebezpiecznie zbliżone do oryginałów?
Matematyka próbuje mnie uspokoić. Ponoć liczba możliwych melodii jest w praktyce nieskończona. W tradycyjnym systemie zachodnim mamy 12 dźwięków w oktawie. Już krótka, 10-dźwiękowa melodia daje ponad 60 miliardów możliwych układów samych wysokości dźwięków. Nie liczyłem tego – wyczytałem. Do tego dochodzi jeszcze ogromny wpływ rytmu. Kiedy uwzględnimy zróżnicowane wartości rytmiczne, pauzy i akcenty, liczba wariantów rośnie wykładniczo.
A mimo to wciąż słyszymy o nieuświadomionych plagiatach albo bardzo podobnych do siebie kawałkach. Zespoły najczęściej tłumaczą się nieświadomą inspiracją (tzw. kryptomnezją) lub ograniczoną liczbą kombinacji dźwięków w muzyce popularnej. Nie wiem, ile z tych miliardów wariantów byłoby w ogóle przyjaznych dla ucha. Jest jeszcze pułapka muzyki pop, czy też szerzej – pułapka czterech akordów. Zjawisko to polega na tym, że ogromna liczba piosenek wykorzystuje tę samą, powtarzalną sekwencję: C–G–Am–F. Mimo różnych melodii, tekstów, aranżacji i wykonawców utwory mają bardzo podobny szkielet harmoniczny. To powoduje, że pula naprawdę chwytliwych melodii spada do kilkuset tysięcy. Być może dlatego nowe piosenki tak często przypominają stare przeboje.
Niemniej te same cztery akordy mogą wywoływać zupełnie różne emocje. O wszystkim decydują melodia, rytm, harmonia, dynamika i interpretacja. Każdy gitarzysta, nawet ten grający przy ognisku, zna moc tej progresji i wie, że można nią ograć cały śpiewnik.
Wyczytałem również o eksperymencie Damiena Riehla i Noaha Rubina. W 2020 roku tych dwóch amerykańskich muzyków i programistów stworzyło algorytm, który wygenerował wszystkie możliwe melodie w jednej oktawie skali durowej (wiem, o czym piszę, ale przyznam – tak nie do końca). Otrzymali absurdalne 68 miliardów kombinacji*.
Nadal jednak nie odpowiedziałem sobie na pytanie, czy wszystko już było. Może to tylko moje subiektywne poczucie, może wspomniana pułapka czterech akordów, a może zwyczajnie coraz częściej rozpoznajemy znajome motywy w nowych aranżacjach.
Jak wiecie, obok muzyki i radia bliska jest mi fotografia. W tej dziedzinie również czasami odnoszę wrażenie, że wszystko już sfotografowano – na wszelkie możliwe sposoby i różnymi technikami. Wszystkie kadry zostały już wymyślone, a kolejne zdjęcia są tylko wariacjami na temat tych wcześniejszych. Mądrzejsi ode mnie przekonują jednak, że tak nie jest. Wciąż można zobaczyć coś inaczej, nawet jeśli patrzy się na ten sam świat. Może więc nie chodzi o to, żeby wymyślić coś, czego jeszcze nie było. Może wystarczy znaleźć własny sposób, by opowiedzieć to na nowo.
A Wy jak myślicie? Czy w muzyce i fotografii wszystko już było? Czekam na Wasze opinie pod adresem: papke@radioszczecin.pl
Audycja Prorock zatytułowana „Cudzym głosem” w sobotę 21 listopada o godzinie 20:00.
O coverach pisałem tutaj - "Cudzesy"
-----
*W internecie znalazłem wytłumaczenie bardziej precyzyjne:
Damien Riehl i Noah Rubin wygenerowali około 68,7 miliarda melodii. W pierwszym zbiorze wykorzystali osiem wysokości dźwięków (skalę diatoniczną wraz z dźwiękiem oktawy) i sekwencje o długości 12 nut. Wynik to (8^{12}), czyli 68 719 476 736 kombinacji.

Radio Szczecin