Radio Szczecin
![Fot. Robert Stachnik [Radio Szczecin/Archiwum]](../serwis_informacyjny/pliki/2020/2020-09-30_160144777510.jpg)
Fot. Robert Stachnik [Radio Szczecin/Archiwum]
Naukowcy z Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów – Centrum Badawczego PUM zidentyfikowali sześciu spośród 28 mężczyzn, których szczątki znaleziono w masowym Grobie na terenie Gruzji. Odkrycia mogiły dokonano w sierpniu 2021 roku, spoczywały w niej ofiary Wielkiego Terroru (1937–1938).
W 2021 r. do Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów (PBGOT) – Centrum Badawczego PUM w Szczecinie trafił materiał kostny z masowego grobu odkrytego w Gruzji. W miejscu, gdzie odkryto mogiłę, znajdowała się dawna baza wojskowa z czasów sowieckich.
Jama grobowa zawierała szczątki 28 mężczyzn – ofiar Wielkiego Terroru (1937–1938). Analiza ich DNA oraz 56 próbek referencyjnych pozwoliła zidentyfikować sześć osób.
Liczba odnalezionych szczątków odpowiadała jednej z zachowanych list egzekucyjnych, co zapoczątkowało międzynarodowe poszukiwania rodzin zamordowanych.
Dzięki zaangażowaniu The Georgian Recovery, Documentation, and Identification Project (GRDIP, pol. Gruziński Projekt Odzyskiwania, Dokumentacji i Identyfikacji), inicjatywy mającej na celu ekshumację, analizę i identyfikację ofiar represji sowieckich w Adżarii, zabezpieczono i przesłano szczecińskim naukowcom także materiał od krewnych 20 ofiar.
"Kolejne identyfikacje są w trakcie, a sprawa gruzińska jest bardzo ciekawa i rozwojowa. Cieszy nas to, że możemy pomóc innym krajom identyfikować ofiary totalitaryzmów" - powiedział w rozmowie z PAP prof. Andrzej Ossowski z Katedry Medycyny Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.
"W tej chwili mamy zgromadzoną dużą ilość materiału porównawczego do innych ofiar, z kolejnych grobów, także ta współpraca na pewno będzie się rozwijać w przyszłości" – dodał.
Prace w Gruzji prowadził międzynarodowy zespół biorący udział w projekcie humanitarnym Georgian Recovery, Documentation and Identification Project (GRDIP). Jednym z jego celów jest analiza genetyczna szczątków odnalezionych w zbiorowych grobach, pochodzących z lat 1937-38. Na czele projektu stoi antropolog sądowa dr Meri Gonashvili, przewodnicząca Georgian Association of Forensic Anthropology (GAFA, pol. Gruzińskie Stowarzyszenie Antropologii Sądowej).
"Nasza praca polegała na analizie próbek pobranych przez Zespół Gruzińskich i Amerykańskich specjalistów oraz porównanie profili genetycznych ofiar z materiałem porównawczym pochodzącym od żyjących krewnych" - powiedziała w rozmowie z PAP dra Maria Szargut z Katedry Medycyny Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, kierująca badaniami DNA.
Lata 30. XX stulecia to okres stalinowskich represji (czystek), które nasiliły się zwłaszcza w latach 1937-38. W 1968 r. brytyjski historyk Robert Conquest wprowadził termin Wielki Terror dla określenia szczytowej fazy represji stalinowskich. Aresztowano wówczas ponad 1,5 mln osób, z czego ok. 750 tys. rozstrzelano. Procesy przed sądami doraźnymi najczęściej kończyły się karą śmierci lub dożywotnim zesłaniem do łagrów.
Edycja tekstu: Piotr Kołodziejski
Jama grobowa zawierała szczątki 28 mężczyzn – ofiar Wielkiego Terroru (1937–1938). Analiza ich DNA oraz 56 próbek referencyjnych pozwoliła zidentyfikować sześć osób.
Liczba odnalezionych szczątków odpowiadała jednej z zachowanych list egzekucyjnych, co zapoczątkowało międzynarodowe poszukiwania rodzin zamordowanych.
Dzięki zaangażowaniu The Georgian Recovery, Documentation, and Identification Project (GRDIP, pol. Gruziński Projekt Odzyskiwania, Dokumentacji i Identyfikacji), inicjatywy mającej na celu ekshumację, analizę i identyfikację ofiar represji sowieckich w Adżarii, zabezpieczono i przesłano szczecińskim naukowcom także materiał od krewnych 20 ofiar.
"Kolejne identyfikacje są w trakcie, a sprawa gruzińska jest bardzo ciekawa i rozwojowa. Cieszy nas to, że możemy pomóc innym krajom identyfikować ofiary totalitaryzmów" - powiedział w rozmowie z PAP prof. Andrzej Ossowski z Katedry Medycyny Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.
"W tej chwili mamy zgromadzoną dużą ilość materiału porównawczego do innych ofiar, z kolejnych grobów, także ta współpraca na pewno będzie się rozwijać w przyszłości" – dodał.
Prace w Gruzji prowadził międzynarodowy zespół biorący udział w projekcie humanitarnym Georgian Recovery, Documentation and Identification Project (GRDIP). Jednym z jego celów jest analiza genetyczna szczątków odnalezionych w zbiorowych grobach, pochodzących z lat 1937-38. Na czele projektu stoi antropolog sądowa dr Meri Gonashvili, przewodnicząca Georgian Association of Forensic Anthropology (GAFA, pol. Gruzińskie Stowarzyszenie Antropologii Sądowej).
"Nasza praca polegała na analizie próbek pobranych przez Zespół Gruzińskich i Amerykańskich specjalistów oraz porównanie profili genetycznych ofiar z materiałem porównawczym pochodzącym od żyjących krewnych" - powiedziała w rozmowie z PAP dra Maria Szargut z Katedry Medycyny Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, kierująca badaniami DNA.
Lata 30. XX stulecia to okres stalinowskich represji (czystek), które nasiliły się zwłaszcza w latach 1937-38. W 1968 r. brytyjski historyk Robert Conquest wprowadził termin Wielki Terror dla określenia szczytowej fazy represji stalinowskich. Aresztowano wówczas ponad 1,5 mln osób, z czego ok. 750 tys. rozstrzelano. Procesy przed sądami doraźnymi najczęściej kończyły się karą śmierci lub dożywotnim zesłaniem do łagrów.
Edycja tekstu: Piotr Kołodziejski
