W niedzielę, 21 sierpnia 2022 w kościele pw. św. Ducha w Szczecinie-Zdrojach, odbył się kolejny koncert realizowany w ramach Międzynarodowego Festiwalu „Muzyczna Podróż Śladami Grünebergów”.

Podstawowym celem przedsięwzięcia jest przypomnienie dokonań jednego z najbardziej znanych europejskich rodów organmistrzów – Grünebergów i próba przywrócenia świetności brzmienia zabytkowym instrumentom, które przed laty zbudowali bohaterowie muzycznej podróży.

Historia rodziny produkującej w XVIII, XIX i XX wieku cenione na świecie organy zaczyna się od urodzonego ok. 1720 roku Philippa Wilhelma Grüneberga – organmistrza i organisty z Białogardu. Jej najsłynniejszym przedstawicielem był Carl Barnim Theodor Grüneberg, który w roku 1854 założył własną firmę Orgelbauanstalt B. Grüneberg Stettin Große Domstraße 24 (obecnie ul. Farna). Pierwsze organy z fabrycznych pracowni trafiły do Bonina (pow. łobeski) – opus 1, Kummerowa (powiat Mecklemburg Seeplatte) – opus 2 i Wielina (powiat koszaliński) – opus 3.

Bohaterem festiwalowego koncertu w minioną niedzielę były organy z kościoła pw. św. Ducha w Szczecinie-Zdrojach, bowiem niedawno odkryto zagmatwaną historię tego instrumentu, który zmieni podawane wcześniej informacje na jego temat.

Przekazywana mediom i wielokrotnie powtarzana informacja jakoby odrestaurowany w 2015 roku instrument ze Zdrojów ma 120 lat, była nieprawdziwa. Gdy pytano o tabliczkę umocowaną nad klawiaturą z napisem: No 60-B. Grüneberg-Stettin 1862, wówczas padała odpowiedź: „...ktoś ją doczepił, przykleił do instrumentu w Zdrojach itd. itp.".

Prawda okazała się zupełnie inna. Dzieło firmy „Barnim Grüneberg opus 60, 1862” – to najstarsze działające w Szczecinie organy Grüneberga. Zbudowano je w roku 1862 dla kościoła w Gryfinie, gdzie zagrały po raz pierwszy w 1863 roku. Dwadzieścia lat później, w 1883 roku zostały przeniesione do Finkenwalde (obecnie Zdroje). Ich ponowne zamontowanie, ustawienie brzmienia i strojenie nadzorował sam mistrz Barnim. 10 września 1893 roku dźwięki instrumentu uświetniły mszę erygującą nową parafię ewangelicką. Tak więc dzieło nr 60 rozpoczęło swoje drugie życie, a szczeciński organmistrz przystąpił do pracy nad gryfińskim instrumentem, którego zapisał pod numerem 383 Greifenhagen.

Zatem wracamy do intrygującej tabliczki rejestrowej. Nikt jej nie doczepiał, nie przyklejał, jest po prostu oryginalna. I podczas koncertu 21 sierpnia 2022 roku uroczyście ogłoszono i świętowano 160-rocznicę powstania zabytku z kościoła w Zdrojach.

Wydarzenie uświetnili prof. Tomasz Adam Nowak – organista z Niemiec, a także Carlos Peña Montoya – harfista z Kostaryki. Artyści przedstawili kompozycje m.in. Georga Friedricha Händla, Maurice’a Ravela i Carlosa Salzedo.