Miejsce to kończyło szlak bojowy 14. pułku 6. Dywizji Piechoty, tej samej, która na początku marca 1945 roku, jako pierwsza rodzima jednostka, rozpoczęła bój o Kołobrzeg.

Łukasz Gładysiak z Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu zwraca uwagę, że to ważne miejsce właśnie z tego względu.

- Dla nas - muzealników z Kołobrzegu, jest to o tyle ważne, że szlak bojowy, w swym ostatnim akcie, rozpoczął się w marcu 1945 roku w Kołobrzegu. Żołnierze walczyli o nasze miasto, walczyli nad Odrą, a swój szlak bojowy zakończyli tu, w Sandau nad Łabą - mówi Gładysiak.

Wyjazd przedstawicieli MOP, Towarzystwa Przyjaciół MOP, szczecińskiej Fundacji Bielik i Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej Rega z Trzebiatowa, to element szerokiego projektu związanego z upamiętnianiem miejsc chwały oręża polskiego. Warto podkreślić, że wizyta nad Łabą, w Dniu Zwycięstwa, to pierwsza tego typu inicjatywa podjęta w naszym kraju - mówi Arkadiusz Rutkowski z Fundacji Bielik.

- Szukaliśmy miejsc związanych z historią 1. Armii Wojska Polskiego, tu po drugiej stronie, bo wszystko się kończyło zazwyczaj na Siekierkach. I znaleźliśmy - tu nad Łabą - opowiada Rutkowski.

Walki w rejonie Havelberg-Sandau trwały od połowy kwietnia do pierwszych dni maja 1945 roku. To tu doszło do spotkania czołówki prowadzącej działania na północ od Berlina, 1. Armii Wojska Polskiego z nacierającymi z zachodu pododdziałami amerykańskiej 9. Armii.

Obie strony nawiązały kontakt w Sandau 3 maja 1945 roku. Data ta została również upamiętniona na monumencie.