Trochę Kultury
Radio SzczecinRadio Szczecin » Trochę Kultury » Rozmowy o książkach
Konrad Wojtyła, fot. [Andrzej Kutys]
Konrad Wojtyła, fot. [Andrzej Kutys]
W warszawskim wydawnictwie Convivo Anny Matysiak ukazała się książka Konrada Wojtyły "Pod czerwień. 111 wierszy". To autorski wybór 100 wierszy z wszystkich dotychczasowych tomów poety poszerzony o 11 premierowych wierszy. Wśród nich znaleźć można m.in. teksty z debiutanckiego arkusza wydanego w 2000 roku oraz te pomieszczone w tomie "może boże" (2010 Instytut Mikołowski), wyróżnionym Lubuskim Wawrzynem Literackim czy "Znaku za pytaniem" (2017, WBPiCAK), za który Wojtyła otrzymał Nagrodę Otoczaka. Wierszy tytułowy – podobnie jak 10 zupełnie nowych utworów – zapowiada jednocześnie nową książkę szczecińskiego poety "Scherzofrenia".


Posłuchaj rozmowy Agaty Rokickiej
Prof. Zbigniew Mikołejko w posłowiu do Pod czerwieni definiuje Wojtyłę jako autora na wskroś metafizycznego, niewolnego od grozy i „męstwa bycia” (określenie Paula Tillicha), metodycznie wręcz zmagającego się z kalectwem oraz szorstkością świata, z jego niedostatkiem czy brakiem, na który autor nie wyraża zupełnie zgody. Jednocześnie zwraca uwagę na odniesienia do tradycji awangardowych, w tym również – a może przede wszystkim – na prywatną, intymną rewolucję w języku: "doznajemy wyszukanej językowej ekwilibrystyki, a wręcz nawet szaleństwa metafor, konsekwentnie niesfornych i drastycznie wierzgających przeciw sobie albo ironicznie kwestionujących się wzajem. Ale ta językowa wywrotowość praktykowana jest przez poetę – to zgoła paradoksalne – z zadziwiającą i żelazną wręcz dyscypliną, bez żadnej pokusy rozkiełznania".
Zdaniem Mikołejki to właśnie "z gruzów języka" osuwających się w religijną pustkę Wojtyła buduje z żelazną konsekwencją swoje wiersze: "I to coś znaczy, jakieś wyrodzenie czy też wydziedziczenie. Ale wydziedziczenie nieostateczne przecież – coś zostało z gruzów języka, coś kołacze się w ruinach i głowie, coś majaczy w głębi tych przygodnych egzystencjalnych konstruktów. To oczywiście zatem język żywy, wciąż żywy. To choćby język „podsłuchańców”. „Podsłuchańce” te, inaczej niż u Wisławy Szymborskiej, nie skupiają się u Wojtyły na spuentowanej zręcznie anegdocie „wprost z życia”, lecz – lekcja Białoszewskiego została tu wysłuchana starannie i z ogromnym wynalazczym pożytkiem – na karkołomnych paradoksach mowy, na łamańcach i harcach mowy już potrzaskanej, krnąbrnej, zawsze wiodącej na jakieś manowce, w jakieś miazmaty mowy i wewnętrznego pejzażu, coś jednak w sumie – i mimo wszystko – objawiającej. Tak, tak – objawiającej".
Joanna Oparek dodaje zaś, że "Pod czerwień" to współczesna opowieść o długiej podróży (a bez dłużyzn) do domu poezji, gdzie mieszkają miłość, śmierć i pamięć o miłości i śmierci. Czasem słychać w nim śmiech, który jest „diagnozą rzeczy wspólnych”. Zmieniając konwencję tej notki chciałabym jeszcze dodać, że wiersze Konrada Wojtyły rozbierają nas „haftka po haftce”. Słowa wbijają się w słowa, wcinają się w myśli. Po to, żeby przenicować rzeczywistość. Żeby dobrać się do tego, co metafizyczne.
 

Zobacz także

2026-05-25, godz. 00:54 „Eugen Dekkert – malarz najbardziej szczeciński” [POSŁUCHAJ] W czwartek (21 maja) odbyła się premiera katalogu wystawy „Eugen Dekkert – malarz najbardziej szczeciński”. Spotkaniu towarzyszyły wykłady przybliżające… » więcej 2026-05-17, godz. 17:00 "Magdalena Samozwaniec 91 wspomnień o pierwszej damie polskiej satyry" Gracjana Miller-Zielińska i Rafał Podraza. Wnuczka, córka i siostra Kossaków. Młodsza siostra Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, kuzynka Zofii Kossak i ciotka Simony Kossak – należała do jednej… » więcej 2026-05-17, godz. 17:00 „Garaż twoim schronem” Zdzisław Jodko Wczoraj (16.05.2026) odbyła się premiera książki „Garaż twoim schronem”. Jej autorem jest Zdzisław Jodko — obecnie właściciel szczecińskiej wytwórni… » więcej 2026-05-13, godz. 00:05 Marcin Kozioł o swoich książkach dla dzieci i młodzieży [ROZMOWA] Pozytywna energia, świetny kontakt z dziećmi i młodzieżą oraz bohaterowie, z którymi można się identyfikować - taki jest przepis Marcina Kozioła na literacki… » więcej 2026-05-03, godz. 17:00 Vaho. Powrót do piekła. Marek Boszko-Rudnicki. Historia kryminalna, zanurzona w historii Polski międzywojennej, pełna mrożących krew w żyłach zwrotów akcji. Czy możemy zrozumień "Przewrót majowy"… » więcej 2026-05-03, godz. 17:00 „Pompon na tropie upiora w filharmonii" Aleksandra Brambor-Rutkowska Premiera pierwszej kryminalnej serii dla dzieci o Szczecinie odbyła się w sobotę (2.05.2026) w Morskim Centrum Nauki. Z dziećmi spotkały się autorka Aleksandra… » więcej 2026-04-05, godz. 17:00 "Prus. Ukryte życie pisarza" autorstwa Iwony Kienzler Bolesław Prus - postać ikoniczna polskiej literatury, której pomnikowy wizerunek często przysłaniał złożoną, pełną pasji i wewnętrznych zmagań osobowość… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 "Wańkowicz. Życie na kraterze" książka Łukasza Garbala Pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny. Podróżnik, uchodźca, dysydent. Marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta. Do opisania… » więcej 2026-03-02, godz. 23:57 lubimyczytać.pl twierdzi "lubimy czytać" [ROZMOWA] Dziś w nocy (1 marca) zakończyło się głosowanie w plebiscycie na Książkę Roku 2025. W głosowaniu organizowanym przez portal lubimyczytac.pl oddano w tym… » więcej 2026-02-08, godz. 17:00 „Depozyty pamięci t.2. Ukraińcy w Szczecinie i na Ziemi Szczecińskiej po 1956 roku” To unikatowy album, który ukazał się w szczecińskim oddziale Związku Ukraińców w Polsce. Zawiera kilkadziesiąt czarno-białych zdjęć, autorstwa m.in… » więcej
12345