Trochę Kultury
Radio SzczecinRadio Szczecin » Trochę Kultury » Rozmowy o książkach
fot. [Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka]
fot. [Instytut Mikołowski im. Rafała Wojaczka]
W 2018 roku nakładem Instytutu Mikołowskiego w serii Wunderkamera ukazał się "Bierny wampir", niedawno swoją premierę miała książka "Kleptoobiekt śpi i inne prozy" – zestaw pisanych po rumuńsku opowiadań Gherasima Luki z lat 40. XX wieku w tłumaczeniu Jakuba Kornhausera. Jak zapewni wydawca, "dzieje się tu wszystko, co lubimy w surrealizmie: marzenie senne wkracza na jawę, podmiot rozpada się na kawałki, a język dryfuje na falach swobodnych skojarzeń. Luca funduje nam możliwość asystowania w budowie nowego świata i człowieka nieedypalnego, który, by doświadczyć prawdziwej wolności, musi umrzeć i narodzić się ponownie (jak w Martwej śmierci), a żeby kochać, musi proklamować miłość napędzaną czystym pragnieniem (jak w Wynalazcy miłości czy Kocham cię). Czarny humor, który przenika te - wyznaczające ważny punkt odniesienia dla losów rumuńskiej awangardy - opowiadania tylko wzmaga uczucie niepokoju i dezorientacji. Charakterystyczne powtórzenia, przywodzące na myśl mistyczne inkantacje, powołują do życia mediumiczne „kleptoobiekty” o zachwianej tożsamości. Swoje drapieżne zamiary zdradzają meble i sztućce, oleiste traktory, okrągłe konie i szklane łydki samobójstwa, prowokując u narratora objawy manii prześladowczej. Surrealistyczna „konwulsyjność gestów” nie opuszcza go na krok, stając się jedynym pewnikiem w świecie to nieprzyjaznym, rządzonym magicznymi, nieludzkimi siłami, to przychylnym, wspierającym podstawowe żądze podmiotu – o posiadaniu idealnej kochanki i spójnej, godnej zaufania tożsamości, o rewaloryzacji więzi i instytucji społecznych, o przekroczeniu rygorów alienacji. Fantazmaty osadzone zostają w empirycznej bazie, peregrynacje zakamarkami „dzikich, dziewiczych i szalonych krain” (Gumowa kawa) zestawione są z obrazem codziennej przechadzki, zaś rozważaniom abstrakcyjnym towarzyszą materialne odpowiedniki: oto konkretnym symbolem jaźni (głowy, czaszki, mózgu) oraz rzeczywistości (świata, kuli ziemskiej) staje się pomarańcza – pomarańcza, obok której koniecznie musi znaleźć się zaostrzony nóż".

Z Jakubem Kornhauserem rozmawia Konrad Wojtyła
Posłuchaj rozmowy
 

Zobacz także

2026-05-25, godz. 00:54 „Eugen Dekkert – malarz najbardziej szczeciński” [POSŁUCHAJ] W czwartek (21 maja) odbyła się premiera katalogu wystawy „Eugen Dekkert – malarz najbardziej szczeciński”. Spotkaniu towarzyszyły wykłady przybliżające… » więcej 2026-05-17, godz. 17:00 "Magdalena Samozwaniec 91 wspomnień o pierwszej damie polskiej satyry" Gracjana Miller-Zielińska i Rafał Podraza. Wnuczka, córka i siostra Kossaków. Młodsza siostra Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, kuzynka Zofii Kossak i ciotka Simony Kossak – należała do jednej… » więcej 2026-05-17, godz. 17:00 „Garaż twoim schronem” Zdzisław Jodko Wczoraj (16.05.2026) odbyła się premiera książki „Garaż twoim schronem”. Jej autorem jest Zdzisław Jodko — obecnie właściciel szczecińskiej wytwórni… » więcej 2026-05-13, godz. 00:05 Marcin Kozioł o swoich książkach dla dzieci i młodzieży [ROZMOWA] Pozytywna energia, świetny kontakt z dziećmi i młodzieżą oraz bohaterowie, z którymi można się identyfikować - taki jest przepis Marcina Kozioła na literacki… » więcej 2026-05-03, godz. 17:00 Vaho. Powrót do piekła. Marek Boszko-Rudnicki. Historia kryminalna, zanurzona w historii Polski międzywojennej, pełna mrożących krew w żyłach zwrotów akcji. Czy możemy zrozumień "Przewrót majowy"… » więcej 2026-05-03, godz. 17:00 „Pompon na tropie upiora w filharmonii" Aleksandra Brambor-Rutkowska Premiera pierwszej kryminalnej serii dla dzieci o Szczecinie odbyła się w sobotę (2.05.2026) w Morskim Centrum Nauki. Z dziećmi spotkały się autorka Aleksandra… » więcej 2026-04-05, godz. 17:00 "Prus. Ukryte życie pisarza" autorstwa Iwony Kienzler Bolesław Prus - postać ikoniczna polskiej literatury, której pomnikowy wizerunek często przysłaniał złożoną, pełną pasji i wewnętrznych zmagań osobowość… » więcej 2026-03-08, godz. 17:00 "Wańkowicz. Życie na kraterze" książka Łukasza Garbala Pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny. Podróżnik, uchodźca, dysydent. Marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta. Do opisania… » więcej 2026-03-02, godz. 23:57 lubimyczytać.pl twierdzi "lubimy czytać" [ROZMOWA] Dziś w nocy (1 marca) zakończyło się głosowanie w plebiscycie na Książkę Roku 2025. W głosowaniu organizowanym przez portal lubimyczytac.pl oddano w tym… » więcej 2026-02-08, godz. 17:00 „Depozyty pamięci t.2. Ukraińcy w Szczecinie i na Ziemi Szczecińskiej po 1956 roku” To unikatowy album, który ukazał się w szczecińskim oddziale Związku Ukraińców w Polsce. Zawiera kilkadziesiąt czarno-białych zdjęć, autorstwa m.in… » więcej
12345