Była to jedna z najbardziej krwawych bitew podczas II wojny światowej, w której większość jednej ze stron stanowili Polacy.

Sowieci chcieli osłonić flankę swojego natarcia na Berlin, dlatego zdecydowali, że to Polacy będą walczyć o silnie ufortyfikowany oraz dobrze broniony Kołobrzeg - mówi historyk, dr Szymon Niedziela.

- Sowieci już wtedy wiedzieli, że Pomorze Zachodnie i te ziemie będą należały do Polski, to niech Polacy przelewają tam krew. To tłumaczy, dlaczego myśmy w ogóle o to miasto walczyli, głównie Polacy. Bo tam nie przelewali aż tak obficie krwi żołnierze radzieccy, a wojsko polskie. Możni tego świata doskonale wiedzieli, gdzie będą nasze granice. A jak to ich ziemie, to mają o nie walczyć - mówi Niedziela.

Kołobrzeg był dla Niemców ważny pod względem strategicznym. W mieście znajdował się port, którym ewakuowano ludność cywilną oraz dzięki któremu planowali kontruderzenie z morza. Wśród zabudowań znajdowały się również forty, które umożliwiały długotrwałe prowadzenie obrony.

- Sama walka była bardzo trudna, trzy pierścienie obrony. Niemcy wykorzystali stare forty, rzeka Parsęta, podmokły teren. Żołnierze polscy mogli przeprowadzać atak wyłącznie albo trasą dróg albo torami kolejowymi. Tak po prostu w terenie się nie dało, bo był zbyt podmokły. Naprawdę bardzo krwawe walki, o gazownię, o port, o dworzec - mówi historyk.

W walkach o miasto w dniach 4-18 marca 1945 roku wzięło udział około 30 000 polskich żołnierzy. Wedle różnych szacunków straty po stronie polskiej wyniosły od 1000 do 1400 zabitych oraz około 2500 rannych.