Wyróżnienie to otrzymują osoby, organizacje i grupy społeczne, które walczą o demokrację i prawa człowieka. Decyzja o nagrodzeniu Ukraińców zapadła na dzisiejszym zebraniu przewodniczących europarlamentu.

Parlament Europejski po raz pierwszy w historii wyróżnił w ten sposób cały naród. Było to wybór ponadpolityczny - socjaldemokraci i liberałowie nominowali naród Ukraiński, konserwatyści - prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, a ludowcy - zarówno naród, jak i prezydenta. Ostatecznie, jak napisano, nagrodę otrzymał "odważny naród ukraiński, reprezentowany przez prezydenta Wołodymyra Zełeńskiego, demokratycznie wybranych liderów oraz społeczeństwo obywatelskie".

W ocenie Parlamentu Europejskiego Naród Ukraiński walczy obecnie nie tylko ochronę swoich Ukraińcy domów, o swoją suwerenność, niepodległość i integralność terytorialną - na pole bitwy wychodzą także by bronić wolności, demokracji, praworządności i wartości europejskich.

Europosłowie w szczególności wyróżnili prezydenta Ukrainy, podkreślając jego odwagę i wytrwałość, oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, w tym Państwowe Służby Ratunkowe Ukrainy; Julię Pajewską, założycielkę jednostki ewakuacji medycznej "Anioły Tairy"; działaczkę na rzecz praw człowieka Oleksandrę Matwijczuk; Cywilny Ruch Oporu „Żółta Wstążka”; oraz Iwana Fiodorowa, burmistrza ukraińskiego miasta Melitopol, obecnie okupowanego przez siły rosyjskie.

Wołodymyr Zełenski kilka dni po wybuchu wojny wygłosił zdalnie przemówienie przed Parlamentem Europejskim. Powiedział, że jako naród walczy i "europejskość Ukrainy":

- Dzisiaj oddajemy życie za wartości, za prawa, za wolność, tak ja wy jesteście wolni, o równość, tak jak wy jesteście równi. Dajemy naszych najlepszych synów, córki, to co najbardziej wartościowe. Ukraińcy są niezwykli. Często mówimy, że wygramy z każdym. Jestem bardzo zadowolony, że nie tylko mówimy o tym, tylko że to widzicie - powiedział prezydent.

W tym roku do nagrody Sacharowa nominowali zostali również: założyciel WikilLeaks Julian Assange, za to że ujawniał informacje o nadużyciach władz i popełnionych zbrodniach wojennych, a także kolumbijska Komisji Prawdy, która bada przypadki złamania praw człowieka, do których doszło w czasie wojny domowej.

Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli przyznawana jest od lat 80. osobom i organizacjom broniącym praw człowieka. Nagroda nosi imię sowieckiego fizyka i dysydenta politycznego Andrieja Sacharowa. W ubiegłym roku nagroda trafiła do lidera rosyjskiej opozycji Aleksieja Nawalnego, za walkę z korupcją i łamaniem praw człowieka przez Kreml.

Nagroda Sacharowa zostanie wręczona przedstawicielowi narodu Ukraińskiego na sesji Parlamentu Europejskiego w grudniu.