Rola europarlamentu zmieniała się w ostatnich kilkudziesięciu latach, wraz z każdą kadencją uzyskiwał on coraz więcej uprawnień.

Na początku Parlament Europejski miał głos jedynie doradczy. Obecnie europosłowie razem z unijnymi rządami współdecydują o kształcie większości europejskiego prawa. Od kwestii związanych z ochroną środowiska, jednolitym rynkiem i wysokością opłat roamingowych, przez ograniczenia dotyczące używania plastikowych opakowań po, na przykład, minimalną długość urlopów macierzyńskich lub czasu pracy kierowców.

Ponadto zgoda Parlamentu Europejskiego jest konieczna do zatwierdzenia 7-letniego unijnego budżetu, podobnie jak budżetów rocznych i wydatków na przykład na rolnictwo, badania naukowe, obronę, czy program wymiany studentów Erasmus Plus. Europarlament zatwierdza też skład Komisji Europejskiej.

Oprócz stanowionego prawa, jest również wymiar polityczny działalności Parlamentu. Europosłowie często krytykują Komisję, kraje członkowskie, a robią to w sposób widoczny i głośny podczas sesji plenarnych. Na kwestie zagraniczne Parlament Europejski wpływu nie ma, ale chętnie się wypowiada przyjmując niewiążące rezolucje.