Jednostki te utworzone w Polsce rządzonej przez komunistów, funkcjonowały w latach 1949-1959. Był to system zastępczej służby wojskowej, do której kierowano młodych poborowych, uznanych przez władze za niebezpiecznych dla wprowadzanego ustroju.

Wśród skierowanych do pracy w kopalniach znaleźli się między innymi: członkowie organizacji niepodległościowych i antykomunistycznych, młodzi z rodzin inteligenckich.

Do kopalń trafiali uczestnicy Powstania Warszawskiego, członkowie Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, synowie powstańców śląskich, czy repatriantów z Kresów.

Kierowanie do kopalni było jedną z form represji na polskich środowiskach patriotycznych - przypominał szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Jan
Józef Kasprzyk.

- Komuniści zakładali, że uda im się stłamsić ducha tych młodych ludzi, którzy ukształtowanie byli w rodzinach patriotycznych i że w ten sposób dokonają na wzór sowiecki reedukacji. To się nie udało - zaznaczył.

Warunki pracy w kopalniach były potworne - wspominał Henryk Wadecki.

- Pracowaliśmy tam jako niewolnicy, byliśmy gorzej traktowani od więźniów - ocenił.

Kazimierz Bostek wspominał o ofierze, jaką ponieśli wcieleni do wojskowych batalionów górniczych.

- W kopalniach zginęły setki naszych kolegów i tysiące spośród nas wróciło okaleczonymi. Niezliczonym tysiącom odebrano gospodarstwa i warsztaty - podkreślił.

W szczytowym okresie roku 1956 w Wojskowym Korpusie Górniczym znajdowało się około 3,5 tysiąca żołnierzy.

Instytut Pamięci Narodowej uznał za zbrodnię komunistyczną system represji, któremu podlegali żołnierze górnicy. Odpowiedzialnością za jego utworzenie zostali obarczeni: ówczesny minister obrony narodowej, Konstanty Rokossowski, wiceminister obrony, Edward Ochab oraz szef sztabu generalnego, generał Władysław Korczyc.