Jednocześnie zastrzegli, że takie rozwiązanie wymagałoby nowelizacji ustawy zasadniczej. Opracowana koncepcja trafi do prezydenckiego zespołu do spraw sędziów pokoju.

W myśl projektu, sędziów pokoju mogłyby wybierać lokalne społeczności, na poziomie powiatów, podczas wyborów samorządowych. Kandydaci na sędziów nie musieliby mieć prawniczego wykształcenia, musieliby cieszyć się natomiast społecznym zaufaniem.

Kandydować mogłyby osoby w przedziale wiekowym 30-75 lat. Sędziowie ci byliby niezawiśli, nieodwoływalni i pełniliby swoją funkcję przez 5 lat. Liczba sędziów pokoju w danym powiecie zależałaby od liczby spraw w przeliczeniu na liczbę mieszkańców.

Jak podkreślał wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta, sędziowie pokoju zajmowaliby się m.in. najprostszymi sprawami o niskiej wartości sporu oraz drobnymi sprawami karnymi: "Proponujemy sprawy przydzielane sędziom pokoju były nadawane losowo. Trafiałyby tam sprawy w sporach cywilnych o wartości do 10 tysięcy złotych, wszystkie wykroczenia oraz niektóre lżejsze przestępstwa. Chodzi o pospolite przestępstwa zagrożone niższymi maksymalnymi karami pozbawienia wolności" - sprecyzował Sebastian Kaleta.

Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro podkreślił, że wdrożenie do polskiego systemu sądowniczego instytucji sędziów pokoju wymagałoby zmian konstytucyjnych. Między innymi dlatego, że w obecnym porządku nowe sądy nie mogłyby pełnić funkcji sądów pierwszej instancji. Dodał, że podobnego zdania jest część konstytucjonalistów, z którymi konsultowano założenia i cytował zapisy Konstytucji: "Artykuł 175 mówi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. W kolejnym zdaniu czytamy, że sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być ustanowiony tylko na czas wojny. Konstytucja zawężająco zakreśliła jakie sądy mogą sprawować wymiar sprawiedliwości. Nie ma tu wskazanego sądu pokoju" - argumentował minister.

12 marca zespół do spraw sędziów pokoju powołał prezydent Andrzej Duda. Jego pracami kieruje Piotr Kruszyński reprezentujący Stowarzyszenie na rzecz Nowej Konstytucji Kukiz'15. Zespół opracowuje koncepcję wprowadzenia do polskiego prawa instytucji sędziów pokoju.

Do składu gremium prezydent powołał także przedstawicieli resortu sprawiedliwości, Sądu Najwyższego i Kancelarii Prezydenta RP.